غزل ۲۷۰: درد عشقی کشیدهام که مپرس
درد عشقی کشیدهام که مپرس
زهر هجری چشیدهام که مپرس
گشتهام در جهان و آخر کار
دلبری برگزیدهام که مپرس
آن چنان در هوای خاک درش
میرود آب دیدهام که مپرس
من به گوش خود از دهانش دوش
سخنانی شنیدهام که مپرس
سوی من لب چه میگزی که مگوی
لب لعلی گزیدهام که مپرس
بی تو در کلبهٔ گدایی خویش
رنجهایی کشیدهام که مپرس
همچو حافظ غریب در ره عشق
به مقامی رسیدهام که مپرس
معنی ابیات
درد عشقی کشیدهام که مپرس / زهر هجری چشیدهام که مپرس
دردِ عشقی کشیدهام که مپرس؛ زهرِ هجری چشیدهام که مپرس.
گشتهام در جهان و آخر کار / دلبری برگزیدهام که مپرس
در جهان گشتهام و سرانجام دلبری برگزیدهام که مپرس.
آن چنان در هوای خاک درش / میرود آب دیدهام که مپرس
در هوای خاکِ درِ او آنچنان اشکم روان است که مپرس.
من به گوش خود از دهانش دوش / سخنانی شنیدهام که مپرس
دیشب با گوشِ خود از دهانش سخنانی شنیدهام که مپرس.
سوی من لب چه میگزی که مگوی / لب لعلی گزیدهام که مپرس
چرا به سوی من لب میگزی که مگو؟ لبِ لعلی گزیدهام که مپرس.
بی تو در کلبهٔ گدایی خویش / رنجهایی کشیدهام که مپرس
بی تو در کلبهٔ گداییِ خود رنجهایی کشیدهام که مپرس.
همچو حافظ غریب در ره عشق / به مقامی رسیدهام که مپرس
مانندِ حافظ، غریب در راهِ عشق، به جایگاهی رسیدهام که مپرس.
تعبیر فال
رنج بسیار کشیدهاید و آنچه بر شما گذشته گفتنی نیست. اما پس از جستوجوی بسیار، آنچه را میخواستید یافتهاید و سخنی دلگرمکننده نیز شنیدهاید. آنچه میان شما و اوست رازی است که باید پنهان بماند؛ از آن با کسی سخن نگویید. به جایگاهی رسیدهاید که ارزش آن رنجها را داشت.
- نیت کلی: به جایگاهی رسیدهاید که ارزشِ آن رنجها را داشت. آنچه گذشته را در دل نگه دارید و از آنچه یافتهاید سپاسگزار باشید.
- عشق: پس از جستوجوی بسیار، آنچه را میخواستید یافتهاید و سخنی دلگرمکننده شنیدهاید؛ آنچه میانِ شما و اوست رازی است که باید پنهان بماند. رازِ این پیوند را پاس بدارید؛ بازگو کردنش از شیرینیاش میکاهد.
- کار: رنجِ بسیاری کشیدهاید و آنچه گذشته گفتنی نیست؛ اکنون از دستاوردتان آرام بهره ببرید.
- سفر: سفری که به جستوجو گذشت، به مقصد رسیده است.
درباره این غزل
از کوتاهوزنترین و پرآوازهترین غزلهای حافظ با ردیفِ «که مپرس»، که هر بیتش حالی را میگوید که در وصف نمیگنجد. این ردیفِ ساده، با تکرار، ناگفتنی بودنِ تجربهٔ عشق را بهتر از هر شرحی نشان میدهد.
موضوعها: پند و راهنمایی · سفر و غربت
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز