غزل ۳۸۳: چندان که گفتم غم با طبیبان
چندان که گفتم غم با طبیبان
درمان نکردند مسکین غریبان
آن گل که هر دم در دست بادیست
گو شرم بادش از عندلیبان
یا رب امان ده تا بازبیند
چشم محبان روی حبیبان
درج محبت بر مهر خود نیست
یا رب مبادا کام رقیبان
ای منعم آخر بر خوان جودت
تا چند باشیم از بی نصیبان
حافظ نگشتی شیدای گیتی
گر میشنیدی پند ادیبان
معنی ابیات
چندان که گفتم غم با طبیبان / درمان نکردند مسکین غریبان
هرچه غم را با طبیبان گفتم، غریبانِ بیچاره را درمان نکردند.
آن گل که هر دم در دست بادیست / گو شرم بادش از عندلیبان
به آن گلی که هر دم در دستِ بادی است، بگو از بلبلان شرمش باد.
یا رب امان ده تا بازبیند / چشم محبان روی حبیبان
خدایا، امان بده تا چشمِ دوستداران دوباره روی دوستان را ببیند.
درج محبت بر مهر خود نیست / یا رب مبادا کام رقیبان
صندوقچهٔ محبت بر مُهرِ خود نیست (رازش فاش شده)؛ خدایا، کامِ رقیبان برآورده مباد.
ای منعم آخر بر خوان جودت / تا چند باشیم از بی نصیبان
ای توانگر، آخر تا کی بر سفرهٔ بخششِ تو از بینصیبان باشیم؟
حافظ نگشتی شیدای گیتی / گر میشنیدی پند ادیبان
حافظ، اگر پندِ ادیبان را میشنیدی، شیدای جهان نمیشدی.
تعبیر فال
درد خود را با بسیاری گفتهاید و درمانی نیافتهاید. کسی که دوستش دارید به هر سو میگراید و وفای لازم را ندارد. از خدا بخواهید که دیدار دوباره را میسر کند و بدخواهان را ناکام بگذارد. از سهمی که به شما نرسیده گله دارید؛ آن را بخواهید. اگر پند دانایان را شنیده بودید، چنین سرگشته نمیشدید.
- نیت کلی: دردِ خود را با بسیاری گفتهاید و درمانی نیافتهاید؛ اگر پندِ دانایان را بشنوید، کمتر سرگشته میشوید. پیش از آنکه دردِ دل را با همه بگویید، با یک دوستِ دانا مشورت کنید.
- عشق: کسی که دوستش دارید به هر سو میگراید؛ از خدا بخواهید که دیدارِ دوباره را میسر کند و بدخواهان را ناکام بگذارد. دلِ هرجایی را با سرزنش نمیتوان نگه داشت؛ خود را از آسیبِ بیشتر نگه دارید.
- کار: از سهمی که به شما نرسیده گله دارید؛ آن را با ادب و روشن بخواهید.
- سفر: مسافری دور است؛ برای دیدارِ دوباره دعا کنید، امیدی هست.
درباره این غزل
غزلی کوتاه که بیتِ سومش دعایی آشنا برای دورافتادگان است: «یا رب امان ده تا بازبیند / چشمِ محبان روی حبیبان». بیتِ دوم گلی بیوفا را که «هر دم در دستِ بادی است» سرزنش میکند.
موضوعها: پند و راهنمایی · سفر و غربت
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز