غزل ۳۸۴: می‌سوزم از فراقت روی از جفا بگردان

می‌سوزم از فراقت روی از جفا بگردان
هجران بلای ما شد، یا رب بلا بگردان

مه جلوه می‌نماید بر سبز خنگ گردون
تا او به سر درآید، بر رخش پا بگردان

مرغول را برافشان یعنی به رغم سنبل
گرد چمن بخوری همچون صبا بگردان

یغمای عقل و دین را بیرون خرام سرمست
در سر کلاه بشکن در بر قبا بگردان

ای نور چشم مستان در عین انتظارم
چنگ حزین و جامی بنواز یا بگردان

دوران همی‌نویسد بر عارضش خطی خوش
یا رب نوشتهٔ بد از یار ما بگردان

حافظ ز خوبرویان بختت جز این قدر نیست
گر نیستت رضایی حکم قضا بگردان

معنی ابیات

  1. می‌سوزم از فراقت روی از جفا بگردان / هجران بلای ما شد، یا رب بلا بگردان

    از جداییِ تو می‌سوزم؛ روی از جفا بگردان. دوری بلای ما شد؛ خدایا، این بلا را بگردان.

  2. مه جلوه می‌نماید بر سبز خنگ گردون / تا او به سر درآید، بر رخش پا بگردان

    ماه بر اسبِ سبزِ آسمان جلوه‌گری می‌کند؛ تا او سرافکنده شود، تو بر اسبِ خود سوار شو و جلوه کن.

  3. مرغول را برافشان یعنی به رغم سنبل / گرد چمن بخوری همچون صبا بگردان

    زلفِ پیچ‌دار را بیفشان، و به رغمِ سنبل، مانندِ صبا عطری گردِ چمن بگردان.

  4. یغمای عقل و دین را بیرون خرام سرمست / در سر کلاه بشکن در بر قبا بگردان

    برای تاراجِ عقل و دین سرمست بیرون بخرام، کلاه را کج بر سر بگذار و قبا را بر تن بگردان.

  5. ای نور چشم مستان در عین انتظارم / چنگ حزین و جامی بنواز یا بگردان

    ای نورِ چشمِ مستان، در عینِ انتظارم؛ یا چنگِ غمگین را بنواز یا جامی بگردان.

  6. دوران همی‌نویسد بر عارضش خطی خوش / یا رب نوشتهٔ بد از یار ما بگردان

    روزگار بر چهره‌اش خطی خوش می‌نویسد؛ خدایا، سرنوشتِ بد را از یارِ ما بگردان (بازی با «خط»: موی تازه‌رسته و نوشته).

  7. حافظ ز خوبرویان بختت جز این قدر نیست / گر نیستت رضایی حکم قضا بگردان

    حافظ، بختِ تو از زیبارویان جز این اندازه نیست؛ اگر خرسند نیستی، حکمِ تقدیر را بگردان (اگر می‌توانی).

تعبیر فال

دوری برای شما بلایی شده است؛ از خدا بخواهید آن را بگرداند و از دوست بخواهید از سخت‌گیری دست بردارد. چشم‌به‌راهید و هر نشانه‌ای از او دلتان را آرام می‌کند. برای او دعای خیر کنید که گزندی نبیند. سهم شما از این مهر همین اندازه است؛ اگر خرسند نیستید، چاره‌ای جز شکیبایی در برابر تقدیر ندارید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «بگردان» که در هر بیت به معنایی تازه می‌آید: روی گرداندن، بلا گرداندن، جام گرداندن و سرنوشت گرداندن. مصراعِ «هجران بلای ما شد یا رب بلا بگردان» دعایی است که بسیار خوانده می‌شود، و بیتِ پایانی با طنزی آرام یادآور می‌شود که حکمِ تقدیر را نمی‌توان گرداند.

موضوع‌ها: صبر · دعا و توکل · زیبایی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا