غزل ۲۸۱: یا رب این نوگل خندان که سپردی به منش

یا رب این نوگل خندان که سپردی به منش
می‌سپارم به تو از چشم حسود چمنش

گرچه از کوی وفا گشت به صد مرحله دور
دور باد آفت دور فلک از جان و تنش

گر به سرمنزل سلمی رسی ای باد صبا
چشم دارم که سلامی برسانی ز منش

به ادب نافه گشایی کن از آن زلف سیاه
جای دل‌های عزیز است به هم بر مزنش

گو دلم حق وفا با خط و خالت دارد
محترم دار در آن طرهٔ عنبرشکنش

در مقامی که به یاد لب او می نوشند
سفله آن مست، که باشد خبر از خویشتنش

عرض و مال از در میخانه نشاید اندوخت
هر که این آب خورد رخت به دریا فکنش

هر که ترسد ز ملال انده عشقش نه حلال
سر ما و قدمش یا لب ما و دهنش

شعر حافظ همه بیت الغزل معرفت است
آفرین بر نفس دلکش و لطف سخنش

معنی ابیات

  1. یا رب این نوگل خندان که سپردی به منش / می‌سپارم به تو از چشم حسود چمنش

    خدایا، این گلِ نوشکفتهٔ خندان را که به من سپردی، از چشمِ حسودانِ چمن به تو می‌سپارم.

  2. گرچه از کوی وفا گشت به صد مرحله دور / دور باد آفت دور فلک از جان و تنش

    هرچند از کوی وفا صد منزل دور شد، آفتِ گردشِ آسمان از جان و تنش دور باد.

  3. گر به سرمنزل سلمی رسی ای باد صبا / چشم دارم که سلامی برسانی ز منش

    ای بادِ صبا، اگر به سرمنزلِ سلمی رسیدی، چشم دارم که سلامی از من برسانی.

  4. به ادب نافه گشایی کن از آن زلف سیاه / جای دل‌های عزیز است به هم بر مزنش

    با ادب از آن زلفِ سیاه نافه بگشا (بو را پراکنده کن)؛ جایگاهِ دل‌های عزیز است، آن را برهم مزن.

  5. گو دلم حق وفا با خط و خالت دارد / محترم دار در آن طرهٔ عنبرشکنش

    بگو دلم با خط و خالت حقِ وفا دارد؛ آن را در آن طرهٔ عنبرشکن گرامی بدار.

  6. در مقامی که به یاد لب او می نوشند / سفله آن مست، که باشد خبر از خویشتنش

    در جایی که به یادِ لبِ او باده می‌نوشند، فرومایه است آن مستی که از خود خبر داشته باشد.

  7. عرض و مال از در میخانه نشاید اندوخت / هر که این آب خورد رخت به دریا فکنش

    آبرو و مال را نمی‌توان از درِ میخانه اندوخت؛ هر کس این آب را بنوشد، بارش را به دریا بینداز.

  8. هر که ترسد ز ملال انده عشقش نه حلال / سر ما و قدمش یا لب ما و دهنش

    هر کس از ملالت می‌ترسد، اندوهِ عشقش حلالش نیست؛ یا سرِ ما و قدمِ او، یا لبِ ما و دهانِ او.

  9. شعر حافظ همه بیت الغزل معرفت است / آفرین بر نفس دلکش و لطف سخنش

    شعرِ حافظ همه بیت‌الغزلِ معرفت است؛ آفرین بر نفَسِ دلکش و لطفِ سخنش.

تعبیر فال

کسی عزیز که به شما سپرده شده از شما دور است؛ او را به خدا بسپارید و برایش دعای خیر کنید، حتی اگر در وفا کوتاهی کرده باشد. پیام مهر خود را با ادب به او برسانید. در راهی که برگزیده‌اید نمی‌توان هم آبرو و مال را نگه داشت و هم دل داد؛ اگر از سختی می‌ترسید، این راه برای شما نیست.

درباره این غزل

غزلی که با دعایی پدرانه آغاز می‌شود: «یا رب این نوگلِ خندان که سپردی به منش / می‌سپارم به تو از چشمِ حسودِ چمنش». برخی شارحان آن را خطاب به فرزند یا عزیزی جوان دانسته‌اند، و این بیت را بسیاری در بدرقهٔ عزیزان می‌خوانند.

موضوع‌ها: دعا و توکل · پول و دارایی · معنویت و عرفان · زیبایی · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا