غزل ۲۸۰: چو بر شکست صبا زلف عنبرافشانش
چو بر شکست صبا زلف عنبرافشانش
به هر شکسته که پیوست، تازه شد جانش
کجاست همنفسی؟ تا به شرح عرضه دهم
که دل چه میکشد از روزگار هجرانش
زمانه از ورق گل، مثال روی تو بست
ولی ز شرم تو در غنچه کرد پنهانش
تو خفتهای و نشد عشق را کرانه پدید
تبارک الله از این ره که نیست پایانش
جمال کعبه مگر عذر رهروان خواهد؟
که جان زندهدلان سوخت در بیابانش
بدین شکستهٔ بیت الحزن که میآرد
نشان یوسف دل از چه زنخدانش؟
بگیرم آن سر زلف و به دست خواجه دهم
که سوخت حافظ بیدل ز مکر و دستانش
معنی ابیات
چو بر شکست صبا زلف عنبرافشانش / به هر شکسته که پیوست، تازه شد جانش
وقتی صبا زلفِ عنبرافشانش را شکست (پریشان کرد)، به هر شکستهدلی که پیوست، جانش تازه شد.
کجاست همنفسی؟ تا به شرح عرضه دهم / که دل چه میکشد از روزگار هجرانش
همنفسی کجاست تا با شرح به او بگویم که دل از روزگارِ هجرانش چه میکشد؟
زمانه از ورق گل، مثال روی تو بست / ولی ز شرم تو در غنچه کرد پنهانش
روزگار از برگِ گل نمونهای از روی تو ساخت، اما از شرمِ تو آن را در غنچه پنهان کرد.
تو خفتهای و نشد عشق را کرانه پدید / تبارک الله از این ره که نیست پایانش
تو خفتهای و کرانهٔ عشق پدیدار نشد؛ آفرین بر این راه که پایانی ندارد.
جمال کعبه مگر عذر رهروان خواهد؟ / که جان زندهدلان سوخت در بیابانش
مگر جمالِ کعبه از رهروان عذرخواهی کند، که جانِ زندهدلان در بیابانش سوخت؟
بدین شکستهٔ بیت الحزن که میآرد / نشان یوسف دل از چه زنخدانش؟
چه کسی به این شکستهٔ بیتالحزن نشانی از یوسفِ دل در چاهِ زنخدانِ او میآورد؟
بگیرم آن سر زلف و به دست خواجه دهم / که سوخت حافظ بیدل ز مکر و دستانش
آن سرِ زلف را میگیرم و به دستِ خواجه میدهم، که حافظِ بیدل از مکر و نیرنگش سوخت.
تعبیر فال
نشانهای کوچک از کسی که دوستش دارید جانتان را تازه میکند، اما همدمی ندارید که درد دوری را با او بگویید. راهی که در آن گام نهادهاید پایان پیدایی ندارد و سختی بسیار دارد؛ با این حال زیبایی مقصد آن رنجها را جبران میکند. خبری از او خواهد رسید. اگر از رفتارش آزردهاید، شکایت را نزد کسی ببرید که بتواند داوری کند.
- نیت کلی: راهی که در آن گام نهادهاید پایانی پیدا ندارد و سختیِ بسیار دارد؛ اما زیباییِ مقصد رنجها را جبران میکند.
- عشق: نشانهای کوچک از کسی که دوستش دارید جانتان را تازه میکند؛ خبری از او خواهد رسید.
- کار: همدمی ندارید که دردتان را با او بگویید؛ اگر از رفتاری آزردهاید، شکایت را نزدِ کسی ببرید که بتواند داوری کند.
- سفر: سفرِ دشوار به سوی مقصدِ ارزشمند میارزد؛ تاب بیاورید.
درباره این غزل
غزلی که بیتِ پنجمش تصویرِ رهروانِ کعبه را دارد که در بیابان جان میسوزانند و جمالِ کعبه گویی عذرِ آنان را میخواهد. بیتِ ششم به داستانِ یعقوب در «بیتالحزن» و یوسف در چاه اشاره دارد، و بیتِ چهارم راهِ عشق را بیپایان میداند.
موضوعها: بخت و دگرگونی روزگار · زیبایی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز