غزل ۲۷۹: خوشا شیراز و وضع بی‌مثالش

خوشا شیراز و وضع بی‌مثالش
خداوندا نگه دار از زوالش

ز رکن آباد ما صد لوحش الله
که عمر خضر می‌بخشد زلالش

میان جعفرآباد و مصلا
عبیرآمیز می‌آید شمالش

به شیراز آی و فیض روح قدسی
بجوی از مردم صاحب کمالش

که نام قند مصری برد آنجا؟
که شیرینان ندادند انفعالش

صبا زان لولی شنگول سرمست
چه داری آگهی؟ چون است حالش؟

گر آن شیرین پسر خونم بریزد
دلا چون شیر مادر کن حلالش

مکن از خواب بیدارم خدا را
که دارم خلوتی خوش با خیالش

چرا حافظ چو می‌ترسیدی از هجر
نکردی شکر ایام وصالش؟

معنی ابیات

  1. خوشا شیراز و وضع بی‌مثالش / خداوندا نگه دار از زوالش

    خوشا شیراز و حالِ بی‌مانندش؛ خداوندا، آن را از زوال نگه دار.

  2. ز رکن آباد ما صد لوحش الله / که عمر خضر می‌بخشد زلالش

    از رکن‌آبادِ ما صد آفرین، که آبِ زلالش عمرِ خضر می‌بخشد.

  3. میان جعفرآباد و مصلا / عبیرآمیز می‌آید شمالش

    میانِ جعفرآباد و مصلّا، بادِ شمالش عبیرآمیز می‌وزد.

  4. به شیراز آی و فیض روح قدسی / بجوی از مردم صاحب کمالش

    به شیراز بیا و فیضِ روحِ قدسی را از مردمِ صاحب‌کمالش بجوی.

  5. که نام قند مصری برد آنجا؟ / که شیرینان ندادند انفعالش

    چه کسی آنجا نامِ قندِ مصری را برد که شیرینانِ شیراز شرمسارش نکردند؟

  6. صبا زان لولی شنگول سرمست / چه داری آگهی؟ چون است حالش؟

    ای صبا، از آن لولیِ شنگولِ سرمست چه خبر داری؟ حالش چگونه است؟

  7. گر آن شیرین پسر خونم بریزد / دلا چون شیر مادر کن حلالش

    ای دل، اگر آن پسرِ شیرین خونم را بریزد، آن را مانندِ شیرِ مادر بر او حلال کن.

  8. مکن از خواب بیدارم خدا را / که دارم خلوتی خوش با خیالش

    تو را به خدا، مرا از خواب بیدار مکن، که با خیالِ او خلوتی خوش دارم.

  9. چرا حافظ چو می‌ترسیدی از هجر / نکردی شکر ایام وصالش؟

    حافظ، چون از هجر می‌ترسیدی، چرا روزهای وصالش را شکر نکردی؟

تعبیر فال

جایی که در آن هستید، یا زادگاهتان، خوبی‌ها و مردمان شایسته‌ای دارد؛ قدر آن را بدانید و همان‌جا در پی خواستهٔ خود باشید. دلتان با کسی است که از او خبر ندارید؛ جویای حالش شوید. بزرگ‌ترین پند این فال آن است که تا خوشی و نزدیکی هست، سپاسگزار باشید، نه آنکه پس از رفتنش افسوس بخورید.

درباره این غزل

پرآوازه‌ترین ستایشِ حافظ از شیراز: «خوشا شیراز و وضعِ بی‌مثالش / خداوندا نگه دار از زوالش». نام‌های رکن‌آباد، جعفرآباد و مصلّا همه جای‌هایی در شیرازِ روزگارِ حافظ‌اند. بیتِ پایانی پندی ماندگار دارد: چرا روزهای وصال را شکر نکردی؟

موضوع‌ها: عشق · شادی و غنیمت دم · وصال · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا