غزل ۲۳۸: جهان بر ابروی عید از هلال وسمه کشید

جهان بر ابروی عید از هلال وسمه کشید
هلال عید در ابروی یار باید دید

شکسته گشت چو پشت هلال قامت من
کمان ابروی یارم چو وسمه بازکشید

مگر نسیم خطت صبح در چمن بگذشت
که گل به بوی تو بر تن چو صبح جامه درید

نبود چنگ و رباب و نبید و عود، که بود
گل وجود من آغشتهٔ گلاب و نبید

بیا که با تو بگویم غم ملالت دل
چرا که بی تو ندارم مجال گفت و شنید

بهای وصل تو گر جان بود خریدارم
که جنس خوب مبصر به هر چه دید خرید

چو ماه روی تو در شام زلف می‌دیدم
شبم به روی تو روشن چو روز می‌گردید

به لب رسید مرا جان و برنیامد کام
به سر رسید امید و طلب به سر نرسید

ز شوق روی تو حافظ نوشت حرفی چند
بخوان ز نظمش و در گوش کن چو مروارید

معنی ابیات

  1. جهان بر ابروی عید از هلال وسمه کشید / هلال عید در ابروی یار باید دید

    جهان با هلالِ ماهِ نو بر ابروی عید وسمه کشید؛ اما هلالِ عید را باید در ابروی یار دید.

  2. شکسته گشت چو پشت هلال قامت من / کمان ابروی یارم چو وسمه بازکشید

    قامتِ من مانندِ پشتِ هلال خمیده شد، از آن هنگام که یارم کمانِ ابرو را چون وسمه کشید.

  3. مگر نسیم خطت صبح در چمن بگذشت / که گل به بوی تو بر تن چو صبح جامه درید

    مگر صبحگاه نسیمِ خطِ تو در چمن گذشت، که گل به بوی تو مانندِ صبح جامه بر تن درید؟

  4. نبود چنگ و رباب و نبید و عود، که بود / گل وجود من آغشتهٔ گلاب و نبید

    چنگ و رباب و باده و عود نبود، اما گلِ وجودِ من آغشتهٔ گلاب و باده بود.

  5. بیا که با تو بگویم غم ملالت دل / چرا که بی تو ندارم مجال گفت و شنید

    بیا تا غمِ ملالِ دل را با تو بگویم، چرا که بی تو مجالِ گفت‌وشنود ندارم.

  6. بهای وصل تو گر جان بود خریدارم / که جنس خوب مبصر به هر چه دید خرید

    اگر بهای وصلِ تو جان باشد، خریدارم، که بینای کالای خوب، به هر بها که دید، خرید.

  7. چو ماه روی تو در شام زلف می‌دیدم / شبم به روی تو روشن چو روز می‌گردید

    وقتی ماهِ رویت را در شامِ زلف می‌دیدم، شبم با روی تو مانندِ روز روشن می‌شد.

  8. به لب رسید مرا جان و برنیامد کام / به سر رسید امید و طلب به سر نرسید

    جانم به لب رسید و کامم برنیامد؛ امید به پایان رسید و جست‌وجو به پایان نرسید.

  9. ز شوق روی تو حافظ نوشت حرفی چند / بخوان ز نظمش و در گوش کن چو مروارید

    حافظ از شوقِ روی تو چند حرفی نوشت؛ از نظمش بخوان و آن را مانندِ مروارید به گوش بیاویز.

تعبیر فال

هنگام شادی و جشن است، اما شادی شما بی دیدار دوست کامل نمی‌شود. این مهر از آغاز در سرشت شما بوده است. برای آنچه می‌خواهید آماده‌اید بهای سنگینی بپردازید؛ اگر ارزش آن را می‌دانید، دریغ نکنید. هنوز به مراد نرسیده‌اید، اما جست‌وجو را رها نکنید و حرف دلتان را به او بگویید.

درباره این غزل

غزلی عیدانه که با تصویرِ هلالِ ماهِ نو آغاز می‌شود: «هلالِ عید در ابروی یار باید دید». بیتِ هشتم از بیت‌های پرسوزِ دیوان است: «به سر رسید امید و طلب به سر نرسید»؛ امید ممکن است تمام شود، اما جست‌وجو تمامی ندارد.

موضوع‌ها: عشق · شادی و غنیمت دم · آغاز دوباره · وصال · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا