غزل ۳۱۸: مرا می‌بینی و هر دم زیادت می‌کنی دردم

مرا می‌بینی و هر دم زیادت می‌کنی دردم
تو را می‌بینم و میلم زیادت می‌شود هر دم

به سامانم نمی‌پرسی، نمی‌دانم چه سر داری
به درمانم نمی‌کوشی، نمی‌دانی مگر دردم؟

نه راه است این که بگذاری مرا بر خاک و بگریزی
گذاری آر و بازم پرس تا خاک رهت گردم

ندارم دستت از دامن، به جز در خاک و آن دم هم
که بر خاکم روان گردی بگیرد دامنت گردم

فرو رفت از غم عشقت دمم دم می‌دهی تا کی؟
دمار از من برآوردی نمی‌گویی برآوردم

شبی دل را به تاریکی ز زلفت باز می‌جستم
رخت می‌دیدم و جامی هلالی باز می‌خوردم

کشیدم در برت ناگاه و شد در تاب گیسویت
نهادم بر لبت لب را و جان و دل فدا کردم

تو خوش می‌باش با حافظ، برو گو خصم جان می‌ده
چو گرمی از تو می‌بینم، چه باک از خصم دم سردم

معنی ابیات

  1. مرا می‌بینی و هر دم زیادت می‌کنی دردم / تو را می‌بینم و میلم زیادت می‌شود هر دم

    مرا می‌بینی و هر دم دردم را بیشتر می‌کنی؛ تو را می‌بینم و هر دم میلم بیشتر می‌شود.

  2. به سامانم نمی‌پرسی، نمی‌دانم چه سر داری / به درمانم نمی‌کوشی، نمی‌دانی مگر دردم؟

    از سامانِ (حالِ) من نمی‌پرسی؛ نمی‌دانم چه در سر داری؛ برای درمانم نمی‌کوشی؛ مگر دردم را نمی‌دانی؟

  3. نه راه است این که بگذاری مرا بر خاک و بگریزی / گذاری آر و بازم پرس تا خاک رهت گردم

    این راه نیست که مرا بر خاک بگذاری و بگریزی؛ گذری کن و دوباره احوالم را بپرس تا خاکِ راهت شوم.

  4. ندارم دستت از دامن، به جز در خاک و آن دم هم / که بر خاکم روان گردی بگیرد دامنت گردم

    دستم را از دامنت برنمی‌دارم، جز در خاک؛ و آن دم هم، وقتی بر خاکم بگذری، گردِ من دامنت را می‌گیرد.

  5. فرو رفت از غم عشقت دمم دم می‌دهی تا کی؟ / دمار از من برآوردی نمی‌گویی برآوردم

    از غمِ عشقت نفسم فرو رفت؛ تا کی فریبم می‌دهی؟ دمار از من برآوردی و نمی‌گویی که برآوردم.

  6. شبی دل را به تاریکی ز زلفت باز می‌جستم / رخت می‌دیدم و جامی هلالی باز می‌خوردم

    شبی در تاریکی دل را در زلفت می‌جستم؛ رخت را می‌دیدم و جامی هلالی می‌نوشیدم.

  7. کشیدم در برت ناگاه و شد در تاب گیسویت / نهادم بر لبت لب را و جان و دل فدا کردم

    ناگاه تو را در آغوش کشیدم و گیسویت در تاب شد؛ لب بر لبت نهادم و جان و دل را فدا کردم.

  8. تو خوش می‌باش با حافظ، برو گو خصم جان می‌ده / چو گرمی از تو می‌بینم، چه باک از خصم دم سردم

    تو با حافظ خوش باش و بگو دشمن جان بدهد؛ وقتی از تو گرمی می‌بینم، از دشمنِ سرددم چه باک؟

تعبیر فال

هرچه بیشتر او را می‌بینید دلبسته‌تر می‌شوید، ولی او از حال شما نمی‌پرسد و در پی چاره نیست. از او بخواهید که شما را رها نکند و حالتان را جویا شود. شما از او دست نخواهید کشید. با این همه، لحظه‌های نزدیکی نیز داشته‌اید و اگر او با شما گرم باشد، از سردی و دشمنی دیگران باکی ندارید.

درباره این غزل

غزلی پرشور که بیتِ نخستش با قرینه‌سازیِ زیبا آغاز می‌شود: «مرا می‌بینی و هر دم زیادت می‌کنی دردم / تو را می‌بینم و میلم زیادت می‌شود هر دم». بیتِ چهارم وفاداری را تا پس از مرگ می‌کشاند: گردِ گورِ عاشق هم دامنِ یار را می‌گیرد.

موضوع‌ها: پند و راهنمایی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا