غزل ۷۵: خواب آن نرگس فتان تو، بی‌چیزی نیست

خواب آن نرگس فتان تو، بی‌چیزی نیست
تاب آن زلف پریشان تو، بی‌چیزی نیست

از لبت شیر روان بود که من می‌گفتم
«این شکر گرد نمکدان تو، بی‌چیزی نیست»

جان درازی تو بادا که یقین می‌دانم
در کمان ناوک مژگان تو، بی‌چیزی نیست

مبتلایی به غم محنت و اندوه فراق
ای دل! این ناله و افغان تو، بی‌چیزی نیست

دوش، باد از سر کویش به گلستان بگذشت
ای گل! این چاک گریبان تو، بی‌چیزی نیست

درد عشق ار چه دل از خلق نهان می‌دارد
حافظ این دیدهٔ گریان تو، بی‌چیزی نیست

معنی ابیات

  1. خواب آن نرگس فتان تو، بی‌چیزی نیست / تاب آن زلف پریشان تو، بی‌چیزی نیست

    خوابِ آن نرگسِ فتنه‌گرِ تو بی‌سبب نیست؛ پیچ‌وتابِ آن زلفِ پریشانِ تو بی‌سبب نیست.

  2. از لبت شیر روان بود که من می‌گفتم / «این شکر گرد نمکدان تو، بی‌چیزی نیست»

    از لبت هنوز شیر روان بود که من می‌گفتم: این شکرِ (موی تازه‌رسته) گردِ نمکدانِ لبت بی‌سبب نیست.

  3. جان درازی تو بادا که یقین می‌دانم / در کمان ناوک مژگان تو، بی‌چیزی نیست

    عمرت دراز باد، که یقین می‌دانم در کمانِ تیرِ مژگانِ تو چیزی نهفته است.

  4. مبتلایی به غم محنت و اندوه فراق / ای دل! این ناله و افغان تو، بی‌چیزی نیست

    ای دل، به غمِ رنج و اندوهِ جدایی گرفتاری؛ این ناله و فغانت بی‌سبب نیست.

  5. دوش، باد از سر کویش به گلستان بگذشت / ای گل! این چاک گریبان تو، بی‌چیزی نیست

    دیشب باد از سرِ کوی او به گلستان گذشت؛ ای گل، این چاکِ گریبانت بی‌سبب نیست.

  6. درد عشق ار چه دل از خلق نهان می‌دارد / حافظ این دیدهٔ گریان تو، بی‌چیزی نیست

    حافظ، هرچند دل دردِ عشق را از مردم پنهان می‌کند، این چشمِ گریانت بی‌سبب نیست.

تعبیر فال

هر نشانه‌ای که این روزها می‌بینید معنایی دارد و بی‌سبب نیست. اندوه و بی‌قراری شما هم دلیلی دارد و نمی‌توان آن را پنهان کرد. به دل خود گوش دهید و نشانه‌ها را جدی بگیرید؛ آنچه حس می‌کنید درست است. با کسی که محرم است حال خود را بگویید.

درباره این غزل

غزلی کوتاه با ردیفِ «بی‌چیزی نیست»، یعنی بی‌سبب نیست: خوابِ چشم، تابِ زلف، نالهٔ دل و چاکِ گریبانِ گل، هر یک نشانه‌ای از رازی پنهان‌اند. بیتِ پایانی می‌گوید که دردِ عشق را هرچند پنهان کنی، اشک آشکارش می‌کند.

موضوع‌ها: پند و راهنمایی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا