غزل ۴۷۸: نوش کن جام شراب یک منی

نوش کن جام شراب یک منی
تا بدان بیخ غم از دل برکنی

دل، گشاده دار چون جام شراب
سر گرفته چند چون خم دنی

چون ز جام بی‌خودی رطلی کشی
کم زنی از خویشتن لاف منی

سنگسان شو، در قدم نی همچو آب
جمله رنگ‌آمیزی و تردامنی

دل به می دربند تا مردانه‌وار
گردن سالوس و تقوا بشکنی

خیز و جهدی کن چو حافظ تا مگر
خویشتن در پای معشوق افکنی

معنی ابیات

  1. نوش کن جام شراب یک منی / تا بدان بیخ غم از دل برکنی

    جامِ شرابِ یک‌منی بنوش تا با آن ریشهٔ غم را از دل برکنی.

  2. دل، گشاده دار چون جام شراب / سر گرفته چند چون خم دنی

    دل را مانندِ جامِ شراب گشاده نگه دار؛ تا کی مانندِ خمِ پست سرت گرفته (بسته) باشد؟

  3. چون ز جام بی‌خودی رطلی کشی / کم زنی از خویشتن لاف منی

    وقتی از جامِ بی‌خودی پیمانه‌ای بنوشی، کمتر از خودت لافِ منی می‌زنی.

  4. سنگسان شو، در قدم نی همچو آب / جمله رنگ‌آمیزی و تردامنی

    در گام مانندِ سنگ استوار باش، نه مانندِ آب که همه رنگ‌آمیزی و تردامنی است.

  5. دل به می دربند تا مردانه‌وار / گردن سالوس و تقوا بشکنی

    دل را به باده ببند تا مردانه گردنِ ریا و تقوای ظاهری را بشکنی.

  6. خیز و جهدی کن چو حافظ تا مگر / خویشتن در پای معشوق افکنی

    برخیز و مانندِ حافظ کوششی کن، تا شاید خود را به پای معشوق بیفکنی.

تعبیر فال

غم را از ریشه برکنید و دلتان را گشاده نگه دارید. خودبینی را کنار بگذارید؛ هرچه از خود بیشتر بگذرید سبک‌تر می‌شوید. ثابت‌قدم و یک‌رنگ باشید و از دورنگی بپرهیزید. ریا را بشکنید. اکنون وقت برخاستن و کوشیدن است؛ با تلاش و فروتنی به آنچه دوست دارید می‌رسید.

درباره این غزل

غزلی کوتاه که بیتِ سومش اندیشه‌ای عرفانی را ساده می‌گوید: بی‌خودی لافِ «منی» را کم می‌کند. بیتِ چهارم تمثیلی روشن دارد: مانندِ سنگ استوار باش، نه مانندِ آب که هر رنگی را می‌پذیرد.

موضوع‌ها: یک‌رنگی و پرهیز از ریا

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا