غزل ۱۸۸: مرا به رندی و عشق، آن فضول، عیب کند

مرا به رندی و عشق، آن فضول، عیب کند
که اعتراض بر اسرار علم غیب کند

کمال سر محبت ببین، نه نقص گناه
که هرکه بی‌هنر افتد، نظر به عیب کند

ز عطر حور بهشت، آن نفس برآید بوی
که خاک میکدهٔ ما، عبیر جیب کند

چنان زند ره اسلام، غمزهٔ ساقی
که اجتناب ز صهبا، مگر صهیب کند

کلید گنج سعادت، قبول اهل دل است
مباد آن‌که در این نکته، شک و ریب کند!

شبان وادی ایمن، گهی رسد به مراد
که چند سال، به جان، خدمت شعیب کند

ز دیده، خون بچکاند فسانهٔ «حافظ»
چو یاد وقت زمان شباب و شیب کند

معنی ابیات

  1. مرا به رندی و عشق، آن فضول، عیب کند / که اعتراض بر اسرار علم غیب کند

    آن فضول مرا به رندی و عشق عیب می‌کند، کسی که بر اسرارِ علمِ غیب خرده می‌گیرد.

  2. کمال سر محبت ببین، نه نقص گناه / که هرکه بی‌هنر افتد، نظر به عیب کند

    کمالِ رازِ محبت را ببین، نه کاستیِ گناه را؛ که هر کس بی‌هنر باشد، به عیب نگاه می‌کند.

  3. ز عطر حور بهشت، آن نفس برآید بوی / که خاک میکدهٔ ما، عبیر جیب کند

    آن نفس از عطرِ حوریانِ بهشت بوی خوش برمی‌آورد که خاکِ میکدهٔ ما را عطرِ گریبان کند.

  4. چنان زند ره اسلام، غمزهٔ ساقی / که اجتناب ز صهبا، مگر صهیب کند

    غمزهٔ ساقی چنان راهِ پرهیز را می‌زند که مگر صهیب (یارِ پرهیزگارِ پیامبر) از صهبا (باده) بپرهیزد.

  5. کلید گنج سعادت، قبول اهل دل است / مباد آن‌که در این نکته، شک و ریب کند!

    کلیدِ گنجِ خوشبختی پذیرشِ اهلِ دل است؛ مباد کسی در این نکته شک و تردید کند.

  6. شبان وادی ایمن، گهی رسد به مراد / که چند سال، به جان، خدمت شعیب کند

    شبانِ وادیِ ایمن (موسی) آنگاه به مراد رسید که چند سال با جان خدمتِ شعیب کرد.

  7. ز دیده، خون بچکاند فسانهٔ «حافظ» / چو یاد وقت زمان شباب و شیب کند

    افسانهٔ حافظ، هرگاه از روزگارِ جوانی و پیری یاد کند، از دیده خون می‌چکاند.

تعبیر فال

به خرده‌گیری کسانی که از راز دل شما خبر ندارند اعتنا نکنید. شما نیز در دیگران هنر و خوبی را ببینید نه عیب را. کلید کامیابی، به دست آوردن دل اهل دل است. رسیدن به مراد سال‌ها خدمت صادقانه می‌خواهد؛ شکیبا باشید و قدر عمر را بدانید.

درباره این غزل

غزلی در پاسخ به عیب‌جویان، با بیتِ پرنقلِ «کمالِ سرِّ محبت ببین نه نقصِ گناه / که هرکه بی‌هنر افتد نظر به عیب کند». بیتِ ششم به داستانِ موسی اشاره دارد که سال‌ها شبانِ شعیب بود تا به وادیِ ایمن رسید، و بیتِ چهارم با «صهیب» و «صهبا» بازی می‌کند.

موضوع‌ها: صبر · یک‌رنگی و پرهیز از ریا · کامیابی و کار · پول و دارایی · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا