غزل ۲۴۰: ابر آذاری برآمد باد نوروزی وزید

ابر آذاری برآمد باد نوروزی وزید
وجه می می‌خواهم و مطرب، که می‌گوید رسید؟

شاهدان در جلوه و من شرمسار کیسه‌ام
بار عشق و مفلسی صعب است، می‌باید کشید

قحط جود است آبروی خود نمی‌باید فروخت
باده و گل از بهای خرقه می‌باید خرید

گوییا خواهد گشود از دولتم کاری که دوش
من همی‌کردم دعا و صبح صادق می‌دمید

با لبی و صد هزاران خنده آمد گل به باغ
از کریمی گوییا در گوشه‌ای بویی شنید

دامنی گر چاک شد در عالم رندی چه باک
جامه‌ای در نیکنامی نیز می‌باید درید

این لطایف کز لب لعل تو من گفتم، که گفت؟
وین تطاول کز سر زلف تو من دیدم، که دید؟

عدل سلطان گر نپرسد حال مظلومان عشق
گوشه‌گیران را ز آسایش طمع باید برید

تیر عاشق‌کش ندانم بر دل حافظ که زد
این قدر دانم که از شعر ترش خون می‌چکید

معنی ابیات

  1. ابر آذاری برآمد باد نوروزی وزید / وجه می می‌خواهم و مطرب، که می‌گوید رسید؟

    ابرِ بهاری برآمد و بادِ نوروزی وزید؛ هزینهٔ باده و نوازنده را می‌خواهم؛ کیست که بگوید رسید؟

  2. شاهدان در جلوه و من شرمسار کیسه‌ام / بار عشق و مفلسی صعب است، می‌باید کشید

    زیبارویان در جلوه‌اند و من از کیسه‌ام شرمسارم؛ بارِ عشق و تهیدستی سخت است، باید کشید.

  3. قحط جود است آبروی خود نمی‌باید فروخت / باده و گل از بهای خرقه می‌باید خرید

    قحطیِ بخشش است؛ نباید آبروی خود را فروخت؛ باده و گل را باید از بهای خرقه خرید.

  4. گوییا خواهد گشود از دولتم کاری که دوش / من همی‌کردم دعا و صبح صادق می‌دمید

    گویی بختم کاری را خواهد گشود، که دیشب من دعا می‌کردم و صبحِ صادق می‌دمید.

  5. با لبی و صد هزاران خنده آمد گل به باغ / از کریمی گوییا در گوشه‌ای بویی شنید

    گل با لبی و صد هزار خنده به باغ آمد؛ گویی در گوشه‌ای بویی از بزرگواری شنید.

  6. دامنی گر چاک شد در عالم رندی چه باک / جامه‌ای در نیکنامی نیز می‌باید درید

    اگر دامنی در جهانِ رندی چاک شد، چه باک؟ جامه‌ای هم در راهِ نیک‌نامی باید درید.

  7. این لطایف کز لب لعل تو من گفتم، که گفت؟ / وین تطاول کز سر زلف تو من دیدم، که دید؟

    این لطافت‌ها که من از لبِ لعلِ تو گفتم، چه کسی گفت؟ و این درازدستی‌ها که من از سرِ زلفِ تو دیدم، چه کسی دید؟

  8. عدل سلطان گر نپرسد حال مظلومان عشق / گوشه‌گیران را ز آسایش طمع باید برید

    اگر عدلِ سلطان حالِ ستمدیدگانِ عشق را نپرسد، گوشه‌گیران باید از آسایش امید ببرند.

  9. تیر عاشق‌کش ندانم بر دل حافظ که زد / این قدر دانم که از شعر ترش خون می‌چکید

    نمی‌دانم چه کسی تیرِ عاشق‌کش بر دلِ حافظ زد؛ همین‌قدر می‌دانم که از شعرِ ترش خون می‌چکید.

تعبیر فال

هنگام شادی است اما دستتان تنگ است؛ این سختی را با بزرگ‌منشی تحمل کنید و برای رسیدن به خواسته، آبروی خود را نفروشید. نشانه‌هایی از گشایش دیده می‌شود و دعای شما به هنگام بوده است. اگر در این راه اندکی از نام نیکتان کاسته شود، باکی نیست. رنج شما در کارتان اثر گذاشته و آن را ژرف‌تر کرده است.

درباره این غزل

غزلی نوروزی که با «ابرِ آذاری برآمد بادِ نوروزی وزید» آغاز می‌شود و از این رو در روزهای نوروز بسیار خوانده می‌شود. بیتِ چهارم امیدی لطیف دارد: دعای شبانه با دمیدنِ صبحِ صادق همراه شد، و بیتِ پایانی از اثرِ رنجِ عاشق بر شعرش می‌گوید.

موضوع‌ها: صبر · شادی و غنیمت دم · پول و دارایی · معنویت و عرفان · آغاز دوباره · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا