غزل ۲۴۱: معاشران ز حریف شبانه یاد آرید

معاشران ز حریف شبانه یاد آرید
حقوق بندگی مخلصانه یاد آرید

به وقت سرخوشی از آه و ناله عشاق
به صوت و نغمهٔ چنگ و چغانه یاد آرید

چو لطف باده کند جلوه در رخ ساقی
ز عاشقان به سرود و ترانه یاد آرید

چو در میان مراد آورید دست امید
ز عهد صحبت ما در میانه یاد آرید

سمند دولت اگر چند سرکشیده رود
ز همرهان به سر تازیانه یاد آرید

نمی‌خورید زمانی غم وفاداران
ز بی‌وفایی دور زمانه یاد آرید

به وجه مرحمت ای ساکنان صدر جلال
ز روی حافظ و این آستانه یاد آرید

معنی ابیات

  1. معاشران ز حریف شبانه یاد آرید / حقوق بندگی مخلصانه یاد آرید

    ای همنشینان، از حریفِ شبانه یاد کنید؛ حقوقِ بندگیِ خالصانه را به یاد آورید.

  2. به وقت سرخوشی از آه و ناله عشاق / به صوت و نغمهٔ چنگ و چغانه یاد آرید

    در هنگامِ سرخوشی، با آواز و نغمهٔ چنگ و چغانه، از آه و نالهٔ عاشقان یاد کنید.

  3. چو لطف باده کند جلوه در رخ ساقی / ز عاشقان به سرود و ترانه یاد آرید

    وقتی لطفِ باده در چهرهٔ ساقی جلوه کند، با سرود و ترانه از عاشقان یاد کنید.

  4. چو در میان مراد آورید دست امید / ز عهد صحبت ما در میانه یاد آرید

    وقتی دستِ امید را در میانِ مراد آوردید، در میانه از پیمانِ همنشینیِ ما یاد کنید.

  5. سمند دولت اگر چند سرکشیده رود / ز همرهان به سر تازیانه یاد آرید

    اگر اسبِ دولت هرچند سرکشانه می‌رود، با سرِ تازیانه از همراهان یاد کنید.

  6. نمی‌خورید زمانی غم وفاداران / ز بی‌وفایی دور زمانه یاد آرید

    اگر زمانی غمِ وفاداران را نمی‌خورید، از بی‌وفاییِ گردشِ روزگار یاد کنید.

  7. به وجه مرحمت ای ساکنان صدر جلال / ز روی حافظ و این آستانه یاد آرید

    ای ساکنانِ صدرِ بزرگی، از سرِ مهربانی از روی حافظ و این آستانه یاد کنید.

تعبیر فال

احساس می‌کنید دوستان یا کسانی که به جایگاهی رسیده‌اند شما را از یاد برده‌اند. حق دوستی و خدمت گذشته را به آنان یادآوری کنید، اما با مهر، نه با گله. شما نیز هنگامی که به مراد رسیدید، همراهان پیشین را فراموش نکنید. روزگار بی‌وفاست؛ قدر وفاداران را بدانید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «یاد آرید» که سراسر درخواستی فروتنانه از دوستانی است که به جاه رسیده‌اند. بیتِ پنجم تصویری زیبا دارد: اگر اسبِ دولتتان تند می‌تازد، دست‌کم با سرِ تازیانه به همراهانِ پیاده اشاره کنید.

موضوع‌ها: بخت و دگرگونی روزگار · دوستی و وفا · کامیابی و کار · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا