غزل ۱۰۸: خسروا گوی فلک در خم چوگان تو باد

خسروا گوی فلک در خم چوگان تو باد
ساحت کون و مکان عرصهٔ میدان تو باد

زلف خاتون ظفر شیفتهٔ پرچم توست
دیدهٔ فتح ابد عاشق جولان تو باد

ای که انشاء عطارد صفت شوکت توست
عقل کل چاکر طغراکش دیوان تو باد

طیرهٔ جلوهٔ طوبی قد چون سرو تو شد
غیرت خلد برین ساحت بستان تو باد

نه به تنها حیوانات و نباتات و جماد
هر چه در عالم امر است به فرمان تو باد

معنی ابیات

  1. خسروا گوی فلک در خم چوگان تو باد / ساحت کون و مکان عرصهٔ میدان تو باد

    ای پادشاه، گوی آسمان در خمِ چوگانِ تو باد، و پهنهٔ هستی میدانِ تو.

  2. زلف خاتون ظفر شیفتهٔ پرچم توست / دیدهٔ فتح ابد عاشق جولان تو باد

    زلفِ بانوی پیروزی شیفتهٔ پرچمِ توست؛ چشمِ پیروزیِ جاودان عاشقِ جولانِ تو باد.

  3. ای که انشاء عطارد صفت شوکت توست / عقل کل چاکر طغراکش دیوان تو باد

    ای که نوشته‌های عطارد (دبیرِ آسمان) در وصفِ شکوهِ توست، عقلِ کل خدمتگزارِ طغرانویسِ دیوانِ تو باد.

  4. طیرهٔ جلوهٔ طوبی قد چون سرو تو شد / غیرت خلد برین ساحت بستان تو باد

    قامتِ سروگونت مایهٔ شرمِ طوبی شد؛ پهنهٔ بوستانت رشکِ بهشتِ برین باد.

  5. نه به تنها حیوانات و نباتات و جماد / هر چه در عالم امر است به فرمان تو باد

    نه تنها جانوران و گیاهان و جمادات، بلکه هرچه در عالمِ امر است به فرمانِ تو باد.

تعبیر فال

فالی بلند و پیروزمند است: کارها به کام شماست و بخت و پیروزی با شما همراه است. آنچه در پیش دارید به خواست شما پیش می‌رود و دیگران از شما فرمان می‌برند. از این بلندی با فروتنی و دادگری بهره بگیرید تا پایدار بماند.

درباره این غزل

غزلی کوتاه و قصیده‌وار، با پنج بیت، در ستایش و دعا برای پادشاهی، با ردیفِ «باد». تصویرهای آن از چوگان و میدان و پرچم برگرفته‌اند، و عطارد، که در اخترشناسیِ کهن دبیرِ آسمان بود، نویسندهٔ وصفِ شکوهِ شاه خوانده می‌شود.

موضوع‌ها: بخت و دگرگونی روزگار · کامیابی و کار · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا