غزل ۳۲۰: دیشب به سیل اشک ره خواب میزدم
دیشب به سیل اشک ره خواب میزدم
نقشی به یاد خط تو بر آب میزدم
ابروی یار در نظر و خرقه سوخته
جامی به یاد گوشهٔ محراب میزدم
هر مرغ فکر کز سر شاخ سخن بجست
بازش ز طرهٔ تو به مضراب میزدم
روی نگار در نظرم جلوه مینمود
وز دور بوسه بر رخ مهتاب میزدم
چشمم به روی ساقی و گوشم به قول چنگ
فالی به چشم و گوش در این باب میزدم
نقش خیال روی تو تا وقت صبحدم
بر کارگاه دیدهٔ بیخواب میزدم
ساقی به صوت این غزلم کاسه میگرفت
میگفتم این سرود و می ناب میزدم
خوش بود وقت حافظ و فال مراد و کام
بر نام عمر و دولت احباب میزدم
معنی ابیات
دیشب به سیل اشک ره خواب میزدم / نقشی به یاد خط تو بر آب میزدم
دیشب با سیلِ اشک راهِ خواب را میزدم، و به یادِ خطِ تو نقشی بر آب میزدم.
ابروی یار در نظر و خرقه سوخته / جامی به یاد گوشهٔ محراب میزدم
ابروی یار در نظرم بود و خرقه سوخته؛ به یادِ گوشهٔ محرابِ ابرو جامی میزدم.
هر مرغ فکر کز سر شاخ سخن بجست / بازش ز طرهٔ تو به مضراب میزدم
هر پرندهٔ اندیشه که از سرِ شاخهٔ سخن میپرید، دوباره با زلفِ تو، چون مضراب، آن را مینواختم.
روی نگار در نظرم جلوه مینمود / وز دور بوسه بر رخ مهتاب میزدم
روی نگار در نظرم جلوه میکرد، و از دور بر چهرهٔ مهتاب بوسه میزدم.
چشمم به روی ساقی و گوشم به قول چنگ / فالی به چشم و گوش در این باب میزدم
چشمم به روی ساقی و گوشم به نوای چنگ بود؛ با چشم و گوش در این باره فال میزدم.
نقش خیال روی تو تا وقت صبحدم / بر کارگاه دیدهٔ بیخواب میزدم
تا هنگامِ سحر، نقشِ خیالِ روی تو را بر کارگاهِ چشمِ بیخواب میزدم.
ساقی به صوت این غزلم کاسه میگرفت / میگفتم این سرود و می ناب میزدم
ساقی با آوازِ این غزلم جام برمیگرفت؛ من این سرود را میخواندم و بادهٔ ناب مینوشیدم.
خوش بود وقت حافظ و فال مراد و کام / بر نام عمر و دولت احباب میزدم
وقتِ حافظ خوش بود؛ فالِ مراد و کام را به نامِ عمر و دولتِ دوستان میزدم.
تعبیر فال
شبی را به یاد کسی بیدار ماندهاید و همهٔ اندیشهتان گرد او میگردد. بسیاری از آنچه در خیال میسازید چون نقش بر آب است، اما همین خیال دلتان را روشن نگه داشته. نشانهها نیک است و فال به کام شماست. برای دوستان خود نیز نیک بخواهید؛ خیرخواهی برای دیگران، بخت شما را هم گشاده میکند.
- نیت کلی: نیک؛ نشانهها خوب است و فال به کامِ شماست.
- عشق: شبی را به یادِ کسی بیدار ماندهاید؛ بسیاری از آنچه در خیال میسازید نقش بر آب است، اما همین خیال دلتان را روشن نگه داشته است.
- کار: برای دوستان و همکارانتان نیک بخواهید؛ خیرخواهی برای دیگران، بختِ شما را هم گشاده میکند.
- سفر: پیش از سفر برای عزیزان دعای خیر کنید.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «میزدم» دربارهٔ شبی بیدار به یادِ یار، که در آن «فال زدن» دو بار آمده است: با چشم و گوش، و به نامِ عمر و دولتِ دوستان؛ از همین رو با خودِ رسمِ فال پیوندی آشکار دارد. «نقش بر آب زدن» در بیتِ نخست، کنایهٔ آشنای کارِ بیهوده، اینجا به یادِ خطِ یار است.
موضوعها: بخت و دگرگونی روزگار · دوستی و وفا · کامیابی و کار · معنویت و عرفان · آغاز دوباره · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز