غزل ۱۲۹: اگر نه باده غم دل ز یاد ما ببرد

اگر نه باده غم دل ز یاد ما ببرد
نهیب حادثه بنیاد ما ز جا ببرد

اگر نه عقل به مستی فروکشد لنگر
چگونه کشتی از این ورطهٔ بلا ببرد

فغان که با همه کس غایبانه باخت فلک
که کس نبود که دستی از این دغا ببرد

گذار بر ظلمات است، خضر راهی کو؟
مباد کآتش محرومی آب ما ببرد

دل ضعیفم از آن می‌کشد به طرف چمن
که جان ز مرگ به بیماری صبا ببرد

طبیب عشق منم باده ده که این معجون
فراغت آرد و اندیشهٔ خطا ببرد

بسوخت حافظ و کس حال او به یار نگفت
مگر نسیم پیامی خدای را ببرد

معنی ابیات

  1. اگر نه باده غم دل ز یاد ما ببرد / نهیب حادثه بنیاد ما ز جا ببرد

    اگر باده غمِ دل را از یادِ ما نبرد، تکانِ رویدادها بنیادِ ما را از جا می‌کند.

  2. اگر نه عقل به مستی فروکشد لنگر / چگونه کشتی از این ورطهٔ بلا ببرد

    اگر عقل در مستی لنگر فرونیندازد، چگونه کشتی را از این گردابِ بلا به در ببرد؟

  3. فغان که با همه کس غایبانه باخت فلک / که کس نبود که دستی از این دغا ببرد

    فغان، که آسمان با همه کس پنهانی بازی کرد، و کسی نبود که از این دغلبازی دستی ببرد.

  4. گذار بر ظلمات است، خضر راهی کو؟ / مباد کآتش محرومی آب ما ببرد

    گذرگاه از میانِ تاریکی‌هاست؛ خضرِ راهی کجاست؟ مبادا آتشِ محرومی آبروی ما را ببرد.

  5. دل ضعیفم از آن می‌کشد به طرف چمن / که جان ز مرگ به بیماری صبا ببرد

    دلِ ناتوانم از آن رو به سوی چمن می‌کشد که جان با بیماریِ (نسیمِ لطیفِ) صبا از مرگ رهایی می‌یابد.

  6. طبیب عشق منم باده ده که این معجون / فراغت آرد و اندیشهٔ خطا ببرد

    طبیبِ عشق منم؛ باده بده، که این معجون آسودگی می‌آورد و اندیشهٔ خطا را می‌برد.

  7. بسوخت حافظ و کس حال او به یار نگفت / مگر نسیم پیامی خدای را ببرد

    حافظ سوخت و کسی حالِ او را به یار نگفت؛ مگر نسیم، به خاطرِ خدا، پیامی ببرد.

تعبیر فال

فشار رویدادها شما را ترسانده و نیاز دارید دل را از غم سبک کنید؛ وگرنه نگرانی شما را از پا می‌اندازد. در این تاریکی به راهنمایی آگاه نیاز دارید؛ تنها پیش نروید. به طبیعت و هوای تازه پناه ببرید. حال خود را به کسی که باید بداند برسانید؛ او هنوز از آن بی‌خبر است.

درباره این غزل

غزلی که بیتِ دومش تصویرِ کشتی در گرداب را دارد که بی لنگرِ آرامش از آن نمی‌رهد. بیتِ چهارم از «خضرِ راه» یاد می‌کند، راهنمایی که از تاریکی‌ها گذر می‌دهد، و بیتِ پایانی تنهاییِ عاشقی را می‌گوید که کسی حالش را به یار نرساند.

موضوع‌ها: پند و راهنمایی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا