غزل ۱۴۸: یارم چو قدح به دست گیرد
یارم چو قدح به دست گیرد
بازار بتان شکست گیرد
هر کس که بدید چشم او گفت
«کو محتسبی که مست گیرد؟»
در بحر فتادهام چو ماهی
تا یار مرا به شست گیرد
در پاش فتادهام به زاری
آیا بود آن که دست گیرد؟
خرم دل آن که همچو حافظ
جامی ز می الست گیرد
معنی ابیات
یارم چو قدح به دست گیرد / بازار بتان شکست گیرد
وقتی یارم جام به دست میگیرد، بازارِ زیبارویان شکست میخورد.
هر کس که بدید چشم او گفت / «کو محتسبی که مست گیرد؟»
هر کس چشمِ او را دید، گفت: کو محتسبی که مست را بگیرد؟
در بحر فتادهام چو ماهی / تا یار مرا به شست گیرد
مانندِ ماهی در دریا افتادهام تا یار مرا با قلاب بگیرد.
در پاش فتادهام به زاری / آیا بود آن که دست گیرد؟
با زاری به پایش افتادهام؛ آیا ممکن است که دستم را بگیرد؟
خرم دل آن که همچو حافظ / جامی ز می الست گیرد
خوشا دلِ کسی که مانندِ حافظ جامی از بادهٔ الست (عشقِ ازلی) بگیرد.
تعبیر فال
کسی که دوستش دارید در چشم شما از همه سر است. خود را یکسره به او سپردهاید و به پایش افتادهاید و چشمبهراهید که دستتان را بگیرد. امید هست که چنین شود. دل خود را به محبتی که از آغاز در سرشت شماست خوش دارید و فروتن بمانید.
- نیت کلی: امید هست؛ با فروتنی چشمبهراه بمانید. آنچه از آغاز در دل داشتهاید، راستین است و شما را به مقصد میرساند.
- عشق: کسی که دوستش دارید در چشمِ شما از همه سر است؛ خود را یکسره به او سپردهاید و چشمبهراهید که دستتان را بگیرد. بیتابی نکنید؛ دستی که چشمبهراهش هستید دیر یا زود دراز میشود.
- کار: به کسی که میتواند دستتان را بگیرد، فروتنانه نیازِ خود را بگویید. در کار نیز خود را به کسی بسپارید که از او مطمئنید و با او صادق باشید.
- سفر: سفرتان کوتاه و خوش است؛ دلتان را به محبتی که در سرشت دارید خوش بدارید. سفر را با دلی آرام و نیتی روشن آغاز کنید.
درباره این غزل
از کوتاهترین غزلهای دیوان، تنها پنج بیت، با وزنی سبک و ردیفِ «گیرد». بیتِ دوم طنزی ظریف دارد: چشمِ یار چنان مست است که بیننده محتسب را صدا میزند، و بیتِ پایانی به «میِ الست»، عشقی که از ازل در جانِ آدمی نهاده شده، اشاره دارد. سادگی و کوتاهیِ این غزل آن را آسانخوان و بهیادماندنی کرده و بسیاری آن را از بر دارند.
موضوعها: عشق
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز