غزل ۳۴: رواق منظر چشم من آشیانهٔ توست

رواق منظر چشم من آشیانهٔ توست
کرم نما و فرود آ که خانه، خانهٔ توست

به لطف خال و خط از عارفان ربودی دل
لطیفه‌های عجب زیر دام و دانهٔ توست

دلت به وصل گل ای بلبل صبا خوش باد
که در چمن همه گلبانگ عاشقانهٔ توست

علاج ضعف دل ما به لب حوالت کن
که این مفرح یاقوت در خزانهٔ توست

به تن مقصرم از دولت ملازمتت
ولی خلاصهٔ جان، خاک آستانهٔ توست

من آن نیم که دهم نقد دل به هر شوخی
در خزانه، به مهر تو و نشانهٔ توست

تو خود چه لعبتی ای شهسوار شیرین کار
که توسنی چو فلک، رام تازیانهٔ توست

چه جای من، که بلغزد سپهر شعبده‌باز
از این حیل که در انبانهٔ بهانهٔ توست

سرود مجلست اکنون فلک به رقص آرد
که شعر حافظ شیرین سخن ترانهٔ توست

معنی ابیات

  1. رواق منظر چشم من آشیانهٔ توست / کرم نما و فرود آ که خانه، خانهٔ توست

    ایوانِ منظرِ چشمِ من آشیانهٔ توست؛ کرم کن و فرود آی، که این خانه خانهٔ توست.

  2. به لطف خال و خط از عارفان ربودی دل / لطیفه‌های عجب زیر دام و دانهٔ توست

    با لطفِ خال و خط دل را از عارفان ربودی؛ نکته‌های شگفتی زیرِ دام و دانهٔ توست.

  3. دلت به وصل گل ای بلبل صبا خوش باد / که در چمن همه گلبانگ عاشقانهٔ توست

    ای بلبلِ صبا، دلت به وصلِ گل خوش باد، که در چمن همه آوازِ عاشقانهٔ توست.

  4. علاج ضعف دل ما به لب حوالت کن / که این مفرح یاقوت در خزانهٔ توست

    درمانِ ضعفِ دلِ ما را به لبت حواله کن، که این داروی یاقوتیِ شادی‌بخش در گنجینهٔ توست.

  5. به تن مقصرم از دولت ملازمتت / ولی خلاصهٔ جان، خاک آستانهٔ توست

    به تن از دولتِ همراهی با تو کوتاهی کرده‌ام، اما گوهرِ جانم خاکِ آستانِ توست.

  6. من آن نیم که دهم نقد دل به هر شوخی / در خزانه، به مهر تو و نشانهٔ توست

    من آن نیستم که نقدِ دل را به هر شوخ‌چشمی بدهم؛ درِ گنجینه به مهر و نشانِ توست.

  7. تو خود چه لعبتی ای شهسوار شیرین کار / که توسنی چو فلک، رام تازیانهٔ توست

    ای شهسوارِ شیرین‌کار، تو خود چه لعبتی هستی که اسبِ سرکشی چون آسمان رامِ تازیانهٔ توست؟

  8. چه جای من، که بلغزد سپهر شعبده‌باز / از این حیل که در انبانهٔ بهانهٔ توست

    جای من کجاست، که آسمانِ شعبده‌باز هم از این نیرنگ‌ها که در انبانِ بهانهٔ توست می‌لغزد.

  9. سرود مجلست اکنون فلک به رقص آرد / که شعر حافظ شیرین سخن ترانهٔ توست

    اکنون سرودِ مجلست آسمان را به رقص می‌آورد، که شعرِ حافظِ شیرین‌سخن ترانهٔ توست.

تعبیر فال

دل و خانهٔ شما آمادهٔ پذیرفتن کسی است که دوستش دارید و وفاداری‌تان تنها برای اوست. درمان دلتنگی شما در دست همان کس است. اگر از او دورید، دلتان نزد اوست. فال نیکی است: وصال و شادی نزدیک است و سخن شما به دل او می‌نشیند.

درباره این غزل

غزلی که بیتِ نخستش از مهمان‌نوازانه‌ترین بیت‌های فارسی است و بسیار بر سردرِ خانه‌ها نوشته می‌شود: «رواقِ منظرِ چشمِ من آشیانهٔ توست / کرم نما و فرود آ که خانه خانهٔ توست». بیتِ ششم وفاداری را با تصویرِ گنجینه‌ای مُهرشده بیان می‌کند.

موضوع‌ها: عشق · فراق و دلتنگی · پول و دارایی · معنویت و عرفان · آغاز دوباره · وصال

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا