غزل ۴۸۰: ای که در کشتن ما هیچ مدارا نکنی
ای که در کشتن ما هیچ مدارا نکنی
سود و سرمایه بسوزی و محابا نکنی
دردمندان بلا زهر هلاهل دارند
قصد این قوم خطا باشد هان تا نکنی
رنج ما را که توان برد به یک گوشهٔ چشم
شرط انصاف نباشد که مداوا نکنی
دیدهٔ ما چو به امید تو دریاست، چرا
به تفرج گذری بر لب دریا نکنی؟
نقل هر جور که از خلق کریمت کردند
قول صاحب غرضان است تو آنها نکنی
بر تو گر جلوه کند شاهد ما ای زاهد
از خدا جز می و معشوق تمنا نکنی
حافظا سجده به ابروی چو محرابش بر
که دعایی ز سر صدق جز آن جا نکنی
معنی ابیات
ای که در کشتن ما هیچ مدارا نکنی / سود و سرمایه بسوزی و محابا نکنی
ای که در کشتنِ ما هیچ مدارا نمیکنی و سود و سرمایه را میسوزانی و پروا نمیکنی،
دردمندان بلا زهر هلاهل دارند / قصد این قوم خطا باشد هان تا نکنی
دردمندانِ بلا زهرِ کشنده (آهِ اثرگذار) دارند؛ قصدِ این گروه خطاست؛ هان، مبادا بکنی.
رنج ما را که توان برد به یک گوشهٔ چشم / شرط انصاف نباشد که مداوا نکنی
رنجِ ما را که با یک گوشهٔ چشم میتوان برد، شرطِ انصاف نیست که درمان نکنی.
دیدهٔ ما چو به امید تو دریاست، چرا / به تفرج گذری بر لب دریا نکنی؟
چون دیدهٔ ما به امیدِ تو دریاست، چرا برای تفریح گذری بر لبِ دریا نمیکنی؟
نقل هر جور که از خلق کریمت کردند / قول صاحب غرضان است تو آنها نکنی
حکایتِ هر ستمی که از خوی بزرگوارت کردند، سخنِ غرضورزان است؛ تو آنها را نمیکنی.
بر تو گر جلوه کند شاهد ما ای زاهد / از خدا جز می و معشوق تمنا نکنی
ای زاهد، اگر شاهدِ ما بر تو جلوه کند، از خدا جز باده و معشوق آرزویی نمیکنی.
حافظا سجده به ابروی چو محرابش بر / که دعایی ز سر صدق جز آن جا نکنی
حافظ، به ابروی محرابمانندش سجده کن، که از سرِ صدق جز آنجا دعا نمیکنی.
تعبیر فال
از سختگیری کسی که دوستش دارید آزردهاید، در حالی که اندکی توجه او درد شما را درمان میکند؛ این را با او در میان بگذارید. آنچه دربارهٔ بیمهری او میگویند شاید سخن بدخواهان باشد؛ زود داوری نکنید. آه دلشکستگان اثر دارد. دل شما تنها در کنار او بهراستی آرام میگیرد.
- نیت کلی: آهِ دلشکستگان اثر دارد؛ زود داوری نکنید.
- عشق: از سختگیریِ کسی که دوستش دارید آزردهاید، در حالی که اندکی توجهِ او دردتان را درمان میکند؛ این را با او در میان بگذارید. دلتان تنها کنارِ او آرام میگیرد.
- کار: آنچه دربارهٔ بیمهریِ کسی میگویند شاید سخنِ بدخواهان باشد؛ خود تحقیق کنید.
- سفر: سفری به کنارِ دریا یا آب، دلِ گرفته را باز میکند.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «نکنی» که بیتِ سومش درخواستی منصفانه دارد: رنجی که با یک گوشهٔ چشم درمان میشود، «شرطِ انصاف نباشد که مداوا نکنی». بیتِ پنجم بزرگواری را نشان میدهد: ستمهایی که به یار نسبت میدهند، سخنِ غرضورزان است.
موضوعها: عشق · معنویت و عرفان · زیبایی
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز