غزل ۳۹۶: صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن

صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن
دور فلک درنگ ندارد شتاب کن

زان پیش‌تر که عالم فانی شود خراب
ما را ز جام بادهٔ گلگون خراب کن

خورشید می ز مشرق ساغر طلوع کرد
گر برگ عیش می‌طلبی ترک خواب کن

روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها کند
زنهار کاسهٔ سر ما پرشراب کن

ما مرد زهد و توبه و طامات نیستیم
با ما به جام باده صافی خطاب کن

کار صواب، باده پرستی‌ست حافظا
برخیز و عزم جزم به کار صواب کن

معنی ابیات

  1. صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن / دور فلک درنگ ندارد شتاب کن

    ای ساقی، صبح است؛ جامی پر از شراب کن؛ گردشِ آسمان درنگ ندارد، شتاب کن.

  2. زان پیش‌تر که عالم فانی شود خراب / ما را ز جام بادهٔ گلگون خراب کن

    پیش از آنکه این جهانِ فانی ویران شود، ما را با جامِ بادهٔ گلگون خراب (مست) کن.

  3. خورشید می ز مشرق ساغر طلوع کرد / گر برگ عیش می‌طلبی ترک خواب کن

    خورشیدِ باده از مشرقِ جام طلوع کرد؛ اگر برگِ شادی می‌خواهی، خواب را رها کن.

  4. روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها کند / زنهار کاسهٔ سر ما پرشراب کن

    روزی که آسمان از خاکِ ما کوزه بسازد، زنهار، کاسهٔ سرِ ما را پر از شراب کن.

  5. ما مرد زهد و توبه و طامات نیستیم / با ما به جام باده صافی خطاب کن

    ما مردِ زهد و توبه و سخنانِ گزاف نیستیم؛ با ما با جامِ بادهٔ صاف سخن بگو.

  6. کار صواب، باده پرستی‌ست حافظا / برخیز و عزم جزم به کار صواب کن

    حافظ، کارِ درست باده‌پرستی است؛ برخیز و عزمِ استوار به کارِ درست کن.

تعبیر فال

صبح است و زمان نمی‌ایستد؛ بیدار شوید و کار را به تأخیر نیندازید. عمر کوتاه و جهان ناپایدار است، پس پیش از آنکه فرصت برود شاد زندگی کنید. از خشکی و ادعا دوری کنید و با خود صادق باشید. تصمیم خود را محکم بگیرید و به آنچه دلتان درست می‌داند عمل کنید.

درباره این غزل

غزلی کوتاه و صبحگاهی که با «صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن» آغاز می‌شود. بیتِ چهارم تصویری خیامی دارد: روزی خاکِ ما کوزه خواهد شد. پیامِ غزل در مصراعِ نخست است: گردشِ زمان درنگ ندارد.

موضوع‌ها: شادی و غنیمت دم · یک‌رنگی و پرهیز از ریا

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا