غزل ۳۹۶: صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن
صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن
دور فلک درنگ ندارد شتاب کن
زان پیشتر که عالم فانی شود خراب
ما را ز جام بادهٔ گلگون خراب کن
خورشید می ز مشرق ساغر طلوع کرد
گر برگ عیش میطلبی ترک خواب کن
روزی که چرخ از گل ما کوزهها کند
زنهار کاسهٔ سر ما پرشراب کن
ما مرد زهد و توبه و طامات نیستیم
با ما به جام باده صافی خطاب کن
کار صواب، باده پرستیست حافظا
برخیز و عزم جزم به کار صواب کن
معنی ابیات
صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن / دور فلک درنگ ندارد شتاب کن
ای ساقی، صبح است؛ جامی پر از شراب کن؛ گردشِ آسمان درنگ ندارد، شتاب کن.
زان پیشتر که عالم فانی شود خراب / ما را ز جام بادهٔ گلگون خراب کن
پیش از آنکه این جهانِ فانی ویران شود، ما را با جامِ بادهٔ گلگون خراب (مست) کن.
خورشید می ز مشرق ساغر طلوع کرد / گر برگ عیش میطلبی ترک خواب کن
خورشیدِ باده از مشرقِ جام طلوع کرد؛ اگر برگِ شادی میخواهی، خواب را رها کن.
روزی که چرخ از گل ما کوزهها کند / زنهار کاسهٔ سر ما پرشراب کن
روزی که آسمان از خاکِ ما کوزه بسازد، زنهار، کاسهٔ سرِ ما را پر از شراب کن.
ما مرد زهد و توبه و طامات نیستیم / با ما به جام باده صافی خطاب کن
ما مردِ زهد و توبه و سخنانِ گزاف نیستیم؛ با ما با جامِ بادهٔ صاف سخن بگو.
کار صواب، باده پرستیست حافظا / برخیز و عزم جزم به کار صواب کن
حافظ، کارِ درست بادهپرستی است؛ برخیز و عزمِ استوار به کارِ درست کن.
تعبیر فال
صبح است و زمان نمیایستد؛ بیدار شوید و کار را به تأخیر نیندازید. عمر کوتاه و جهان ناپایدار است، پس پیش از آنکه فرصت برود شاد زندگی کنید. از خشکی و ادعا دوری کنید و با خود صادق باشید. تصمیم خود را محکم بگیرید و به آنچه دلتان درست میداند عمل کنید.
- نیت کلی: صبح است و زمان نمیایستد؛ بیدار شوید و کار را به تأخیر نیندازید.
- عشق: عمر کوتاه است؛ پیش از آنکه فرصت برود، شاد و صادق زندگی کنید.
- کار: تصمیمِ خود را محکم بگیرید و به آنچه دلتان درست میداند عمل کنید؛ از خشکی و ادعا دوری کنید.
- سفر: سحرخیز باشید؛ سفرِ صبحگاهی خوشیمن است.
درباره این غزل
غزلی کوتاه و صبحگاهی که با «صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن» آغاز میشود. بیتِ چهارم تصویری خیامی دارد: روزی خاکِ ما کوزه خواهد شد. پیامِ غزل در مصراعِ نخست است: گردشِ زمان درنگ ندارد.
موضوعها: شادی و غنیمت دم · یکرنگی و پرهیز از ریا
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز