غزل ۵۱: لعل سیراب به‌خون‌تشنه‌، لب یار من است

لعل سیراب به‌خون‌تشنه‌، لب یار من است
وز پی دیدن او دادن جان کار من است

شرم از آن چشم سیه بادش و مژگان دراز
هر که دل بردن او دید و در انکار من است

ساروان رخت به دروازه مبر‌، کان سر کو
شاهراهی‌ست که منزلگه دلدار من است

بندهٔ طالع خویشم که در این قحط وفا
عشق آن لولی سرمست‌، خریدار من است

طبلهٔ عطر گل و زلف عبیر افشانش
فیض یک شمه ز بوی خوش عطار من است

باغبان همچو نسیمم ز در خویش مران
کآب گلزار تو از اشک چو گلنار من است

شربت قند و گلاب از لب یارم فرمود
نرگس او که طبیب دل بیمار من است

آن که در طرز غزل نکته به حافظ آموخت
یار شیرین‌سخن نادره‌گفتار من است

معنی ابیات

  1. لعل سیراب به‌خون‌تشنه‌، لب یار من است / وز پی دیدن او دادن جان کار من است

    لبِ یارِ من لعلی سیراب و تشنهٔ خون است؛ و جان دادن در پیِ دیدنِ او کارِ من است.

  2. شرم از آن چشم سیه بادش و مژگان دراز / هر که دل بردن او دید و در انکار من است

    هر کس دل‌بردنِ او را دید و باز مرا انکار می‌کند، از آن چشمِ سیاه و مژگانِ دراز شرمش باد.

  3. ساروان رخت به دروازه مبر‌، کان سر کو / شاهراهی‌ست که منزلگه دلدار من است

    ای ساربان، بار را به دروازه مبر، که آن سرِ کوی شاهراهی است که منزلگاهِ دلدارِ من است.

  4. بندهٔ طالع خویشم که در این قحط وفا / عشق آن لولی سرمست‌، خریدار من است

    بندهٔ طالعِ خویشم، که در این قحطیِ وفا، عشقِ آن لولیِ سرمست خریدارِ من است.

  5. طبلهٔ عطر گل و زلف عبیر افشانش / فیض یک شمه ز بوی خوش عطار من است

    طبلهٔ عطرِ گل و زلفِ عبیرافشانش، بهره‌ای از یک شمه بوی خوشِ عطارِ من است.

  6. باغبان همچو نسیمم ز در خویش مران / کآب گلزار تو از اشک چو گلنار من است

    ای باغبان، مرا مانندِ نسیم از درِ خود مران، که آبِ گلزارِ تو از اشکِ گلنارگونِ من است.

  7. شربت قند و گلاب از لب یارم فرمود / نرگس او که طبیب دل بیمار من است

    چشمِ نرگسِ او، که طبیبِ دلِ بیمارِ من است، شربتِ قند و گلاب را از لبِ یارم تجویز کرد.

  8. آن که در طرز غزل نکته به حافظ آموخت / یار شیرین‌سخن نادره‌گفتار من است

    آن که در شیوهٔ غزل به حافظ نکته آموخت، یارِ شیرین‌سخنِ نادره‌گفتارِ من است.

تعبیر فال

دل شما سخت در گرو کسی است و حاضرید برای او از همه‌چیز بگذرید. بخت با شماست، چون در روزگار کم‌وفایی، محبتی راستین نصیبتان شده است. از جایی که دل به آن بسته‌اید دور نشوید. درمان دل شما نزد همان کس است و آنچه از هنر و سخن دارید از برکت اوست.

درباره این غزل

غزلی که بیتِ چهارمش شکرانه‌ای است برای عشقی وفادار «در این قحطِ وفا». بیتِ پایانی ستایشی ظریف است: یارِ شاعر آموزگارِ او در غزل بوده، و بیتِ سوم ساربان را از بردنِ بار به بیرونِ دروازه بازمی‌دارد.

موضوع‌ها: عشق · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا