غزل ۵۵: خم زلف تو دام کفر و دین است

خم زلف تو دام کفر و دین است
ز کارستان او یک شمه این است

جمالت معجز حسن است لیکن
حدیث غمزه‌ات سحر مبین است

ز چشم شوخ تو جان کی توان برد؟
که دایم با کمان اندر کمین است

بر آن چشم سیه صد آفرین باد
که در عاشق کشی سحرآفرین است

عجب علمیست علم هیئت عشق
که چرخ هشتمش، هفتم زمین است

تو پنداری که بدگو رفت و جان برد؟
حسابش با کرام الکاتبین است

مشو حافظ ز کید زلفش ایمن
که دل برد و کنون در بند دین است

معنی ابیات

  1. خم زلف تو دام کفر و دین است / ز کارستان او یک شمه این است

    خمِ زلفِ تو دامِ کفر و دین است؛ این تنها شمه‌ای از کارگاهِ اوست.

  2. جمالت معجز حسن است لیکن / حدیث غمزه‌ات سحر مبین است

    زیبایی‌ات معجزهٔ حسن است، اما حکایتِ غمزه‌ات جادوی آشکار است.

  3. ز چشم شوخ تو جان کی توان برد؟ / که دایم با کمان اندر کمین است

    از چشمِ شوخِ تو کی می‌توان جان به در برد، که همیشه با کمان در کمین است؟

  4. بر آن چشم سیه صد آفرین باد / که در عاشق کشی سحرآفرین است

    صد آفرین بر آن چشمِ سیاه، که در عاشق‌کشی جادوآفرین است.

  5. عجب علمیست علم هیئت عشق / که چرخ هشتمش، هفتم زمین است

    علمِ هیئتِ (نجومِ) عشق دانشی شگفت است، که آسمانِ هشتمش زمینِ هفتم است.

  6. تو پنداری که بدگو رفت و جان برد؟ / حسابش با کرام الکاتبین است

    تو می‌پنداری بدگو رفت و جان به در برد؟ حسابش با فرشتگانِ نویسندهٔ اعمال است.

  7. مشو حافظ ز کید زلفش ایمن / که دل برد و کنون در بند دین است

    حافظ، از نیرنگِ زلفش ایمن مباش، که دل را برد و اکنون در پیِ دین است.

تعبیر فال

زیبایی و جاذبه‌ای شما را سخت گرفتار کرده است و حساب‌های معمول در این کار به کار نمی‌آید. مراقب باشید که بیش از دل، باورها و اصول خود را در این راه نبازید. از بدگویان اندیشه نکنید؛ آنان سزای کار خود را می‌بینند. هشیار بمانید و زود اعتماد نکنید.

درباره این غزل

غزلی کوتاه که بیتِ پنجمش تصویری شگفت دارد: در «علمِ هیئتِ عشق» ترتیبِ آسمان و زمین وارونه است و آسمانِ هشتم همان زمینِ هفتم است. بیتِ ششم به «کرام‌الکاتبین»، فرشتگانِ نویسندهٔ کارهای آدمی، اشاره دارد.

موضوع‌ها: عشق · زیبایی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا