غزل ۵۶: دل سراپردهٔ محبت اوست

دل سراپردهٔ محبت اوست
دیده آیینه‌دار طلعت اوست

من که سر در نیاورم به دو کون
گردنم زیر بار منت اوست

تو و طوبی و ما و قامت یار
فکر هر کس به قدر همت اوست

گر من آلوده‌دامنم چه عجب
همه عالم گواه عصمت اوست

من که باشم در آن حرم که صبا
پرده‌دار حریم حرمت اوست

بی خیالش مباد منظر چشم
زآن که این گوشه جای خلوت اوست

هر گل نو که شد چمن‌آرای
ز اثر رنگ و بوی صحبت اوست

دور مجنون گذشت و نوبت ماست
هر کسی پنج روز، نوبت اوست

ملکت عاشقی و گنج طرب
هر چه دارم ز یمن همت اوست

من و دل گر فدا شدیم چه باک؟
غرض اندر میان سلامت اوست

فقر ظاهر مبین که حافظ را
سینه گنجینهٔ محبت اوست

معنی ابیات

  1. دل سراپردهٔ محبت اوست / دیده آیینه‌دار طلعت اوست

    دل سراپردهٔ محبتِ اوست؛ دیده آینه‌دارِ چهرهٔ اوست.

  2. من که سر در نیاورم به دو کون / گردنم زیر بار منت اوست

    من که در برابرِ دو جهان سر فرود نمی‌آورم، گردنم زیرِ بارِ منتِ اوست.

  3. تو و طوبی و ما و قامت یار / فکر هر کس به قدر همت اوست

    تو و درختِ طوبی، و ما و قامتِ یار؛ اندیشهٔ هر کس به اندازهٔ همتِ اوست.

  4. گر من آلوده‌دامنم چه عجب / همه عالم گواه عصمت اوست

    اگر من آلوده‌دامنم، چه شگفت؟ همهٔ جهان گواهِ پاکیِ اوست.

  5. من که باشم در آن حرم که صبا / پرده‌دار حریم حرمت اوست

    من که باشم در آن حرمی که صبا پرده‌دارِ حریمِ حرمتِ اوست؟

  6. بی خیالش مباد منظر چشم / زآن که این گوشه جای خلوت اوست

    منظرِ چشمم بی خیالِ او مباد، که این گوشه جای خلوتِ اوست.

  7. هر گل نو که شد چمن‌آرای / ز اثر رنگ و بوی صحبت اوست

    هر گلِ تازه‌ای که آرایشگرِ چمن شد، از اثرِ رنگ و بوی همنشینیِ اوست.

  8. دور مجنون گذشت و نوبت ماست / هر کسی پنج روز، نوبت اوست

    دورانِ مجنون گذشت و نوبتِ ماست؛ هر کس پنج روز نوبت دارد.

  9. ملکت عاشقی و گنج طرب / هر چه دارم ز یمن همت اوست

    کشورِ عاشقی و گنجِ شادی، هرچه دارم از برکتِ همتِ اوست.

  10. من و دل گر فدا شدیم چه باک؟ / غرض اندر میان سلامت اوست

    اگر من و دل فدا شدیم، چه باک؟ مقصود در این میان سلامتِ اوست.

  11. فقر ظاهر مبین که حافظ را / سینه گنجینهٔ محبت اوست

    به فقرِ ظاهرِ حافظ منگر، که سینه‌اش گنجینهٔ محبتِ اوست.

تعبیر فال

دل و دیدهٔ شما از مهر کسی پر است و هرچه دارید از برکت همین محبت می‌دانید. همت خود را بلند نگه دارید و به کمتر از آنچه دل می‌خواهد قانع نشوید. اکنون نوبت شماست، پس فرصت را دریابید. به ناداریِ ظاهر نیندیشید؛ دارایی راستین شما همین دلِ پرمهر است.

درباره این غزل

غزلی کوتاه‌وزن که بیتِ سومش به مَثَل بدل شده است: «فکرِ هر کس به قدرِ همتِ اوست». بیتِ هشتم، «دورِ مجنون گذشت و نوبتِ ماست / هر کسی پنج روز نوبتِ اوست»، کوتاهیِ عمر و نوبتِ هر نسل در عشق را یادآوری می‌کند.

موضوع‌ها: عشق · پول و دارایی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا