غزل ۴۱۱: تاب بنفشه میدهد طرهٔ مشکسای تو
تاب بنفشه میدهد طرهٔ مشکسای تو
پردهٔ غنچه میدرد خندهٔ دلگشای تو
ای گل خوشنسیم من بلبل خویش را مسوز
کز سر صدق میکند شب همه شب دعای تو
من که ملول گشتمی از نفس فرشتگان
قال و مقال عالمی میکشم از برای تو
دولت عشق بین که چون از سر فقر و افتخار
گوشهٔ تاج سلطنت میشکند گدای تو
خرقهٔ زهد و جام می گرچه نه درخور همند
این همه نقش میزنم از جهت رضای تو
شور شراب عشق تو آن نفسم رود ز سر
کاین سر پر هوس شود خاک در سرای تو
شاهنشین چشم من تکیهگه خیال توست
جای دعاست شاه من بیتو مباد جای تو
خوش چمنیست عارضت خاصه که در بهار حسن
حافظ خوشکلام شد مرغ سخنسرای تو
معنی ابیات
تاب بنفشه میدهد طرهٔ مشکسای تو / پردهٔ غنچه میدرد خندهٔ دلگشای تو
طرهٔ مشکسای تو به بنفشه پیچوتاب میدهد؛ خندهٔ دلگشای تو پردهٔ غنچه را میدرد.
ای گل خوشنسیم من بلبل خویش را مسوز / کز سر صدق میکند شب همه شب دعای تو
ای گلِ خوشنسیمِ من، بلبلِ خود را مسوزان، که از سرِ صدق همهٔ شب برایت دعا میکند.
من که ملول گشتمی از نفس فرشتگان / قال و مقال عالمی میکشم از برای تو
منی که از نفَسِ فرشتگان ملول میشدم، اکنون قیلوقالِ جهانی را به خاطرِ تو تحمل میکنم.
دولت عشق بین که چون از سر فقر و افتخار / گوشهٔ تاج سلطنت میشکند گدای تو
دولتِ عشق را ببین که گدای تو از سرِ فقر و افتخار گوشهٔ تاجِ پادشاهی را میشکند.
خرقهٔ زهد و جام می گرچه نه درخور همند / این همه نقش میزنم از جهت رضای تو
هرچند خرقهٔ زهد و جامِ باده درخورِ هم نیستند، همهٔ این نقشها را برای رضای تو میزنم.
شور شراب عشق تو آن نفسم رود ز سر / کاین سر پر هوس شود خاک در سرای تو
شورِ شرابِ عشقِ تو آن دم از سرم بیرون میرود که این سرِ پرهوس خاکِ درِ سرای تو شود.
شاهنشین چشم من تکیهگه خیال توست / جای دعاست شاه من بیتو مباد جای تو
شاهنشینِ چشمِ من تکیهگاهِ خیالِ توست؛ ای شاهِ من، جای دعاست، جایت بی تو مباد.
خوش چمنیست عارضت خاصه که در بهار حسن / حافظ خوشکلام شد مرغ سخنسرای تو
چهرهات چمنی خوش است، بهویژه که در بهارِ زیبایی، حافظِ خوشسخن مرغِ نغمهسرای تو شد.
تعبیر فال
مهر شما چنان ژرف است که برای آن هر سخن و سرزنشی را تحمل میکنید. از کسی که دوستش دارید بخواهید با شما مهربانتر باشد، چون از صمیم دل خیر او را میخواهید. این مهر به شما سربلندی و بینیازی میدهد. هر کاری میکنید برای خشنودی اوست؛ این را پنهان نکنید. دل شما جای او خواهد ماند.
- نیت کلی: این مهر به شما سربلندی و بینیازی میدهد؛ دلِ شما جای او خواهد ماند.
- عشق: مهرتان چنان ژرف است که برایش هر سخن و سرزنشی را تحمل میکنید؛ از او بخواهید مهربانتر باشد، چون از صمیمِ دل خیرش را میخواهید.
- کار: هر کاری میکنید برای خشنودیِ کسی است که دوستش دارید؛ این را پنهان نکنید.
- سفر: سفری که برای شادیِ عزیزی انجام شود، خوش است.
درباره این غزل
غزلی که بیتِ سومش دگرگونیِ عاشق را نشان میدهد: کسی که از نفسِ فرشتگان ملول میشد، اکنون «قال و مقالِ عالمی» را برای یار میکشد. بیتِ چهارم از تصویرهای پرآوازهٔ حافظ است: گدای عشق تاجِ پادشاهی را میشکند.
موضوعها: عشق · پول و دارایی · معنویت و عرفان · زیبایی · آغاز دوباره
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز