غزل ۵۷: آن سیه‌چرده که شیرینی عالم با اوست

آن سیه‌چرده که شیرینی عالم با اوست
چشم میگون، لب خندان، دل خرم با اوست

گرچه شیرین‌‌دهنان پادشهان‌اند ولی
او سلیمان زمان است که خاتم با اوست

روی خوب است و کمال هنر و دامن پاک
لاجرم، همت پاکان دو عالم با اوست

خال مشکین که بدان عارض گندمگون است
سر آن دانه که شد رهزن آدم با اوست

دلبرم، عزم سفر کرد خدا را یاران
چه کنم با دل مجروح؟ که مرهم با اوست

با که این نکته توان گفت که آن سنگین‌‌دل
کشت ما را و دم عیسی مریم با اوست؟

«حافظ» از معتقدان است گرامی دارش!
زان که بخشایش بس روح مکرم با اوست

معنی ابیات

  1. آن سیه‌چرده که شیرینی عالم با اوست / چشم میگون، لب خندان، دل خرم با اوست

    آن سیه‌چردهٔ گندمگون که شیرینیِ جهان با اوست، چشمِ باده‌گون، لبِ خندان و دلِ خرم با اوست.

  2. گرچه شیرین‌‌دهنان پادشهان‌اند ولی / او سلیمان زمان است که خاتم با اوست

    هرچند شیرین‌دهنان پادشاهان‌اند، او سلیمانِ زمان است که انگشتری با اوست.

  3. روی خوب است و کمال هنر و دامن پاک / لاجرم، همت پاکان دو عالم با اوست

    روی زیبا و کمالِ هنر و دامنِ پاک دارد؛ ناگزیر همتِ پاکانِ دو جهان با اوست.

  4. خال مشکین که بدان عارض گندمگون است / سر آن دانه که شد رهزن آدم با اوست

    خالِ مشکینی که بر آن چهرهٔ گندمگون است، رازِ آن دانهٔ گندم را دارد که آدم را از راه به در کرد.

  5. دلبرم، عزم سفر کرد خدا را یاران / چه کنم با دل مجروح؟ که مرهم با اوست

    ای یاران، دلبرم آهنگِ سفر کرد؛ تو را به خدا، با دلِ زخمی چه کنم، که مرهم با اوست؟

  6. با که این نکته توان گفت که آن سنگین‌‌دل / کشت ما را و دم عیسی مریم با اوست؟

    با چه کسی می‌توان این نکته را گفت که آن سنگدل ما را کشت، و دمِ زنده‌کنندهٔ عیسی مریم با اوست؟

  7. «حافظ» از معتقدان است گرامی دارش! / زان که بخشایش بس روح مکرم با اوست

    حافظ از ارادتمندان است، گرامی‌اش بدار، زیرا بخششِ بسیاری از روح‌های بزرگوار با اوست.

تعبیر فال

کسی که به او می‌اندیشید هم زیباست و هم پاک و باکمال، و دل‌های بسیاری با اوست. دوری یا سفری در پیش است که دلتان را آزرده می‌کند. همان کس که شما را رنجانده، درمان دلتان را نیز در دست دارد. صبر کنید و محبت خود را از او دریغ ندارید؛ آشتی و مهربانی در راه است.

درباره این غزل

غزلی در وصفِ یارِ «سیه‌چرده»، یعنی گندمگون، با ردیفِ «با اوست». بیتِ چهارم ظریف است: خالِ مشکین بر چهرهٔ گندمگون، رازِ همان دانهٔ گندمی را دارد که آدم را از بهشت بیرون کرد. بیتِ پنجم از سفرِ یار و دلِ زخمی‌ای می‌گوید که مرهمش با همان مسافر است.

موضوع‌ها: عشق · صبر · سفر و غربت · دل‌شکستگی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا