غزل ۵۸: سر ارادت ما و آستان حضرت دوست

سر ارادت ما و آستان حضرت دوست
که هر چه بر سر ما می‌رود ارادت اوست

نظیر دوست ندیدم، اگر چه از مه و مهر
نهادم آینه‌ها در مقابل رخ دوست

صبا ز حال دل تنگ ما چه شرح دهد؟
که چون شکنج ورق‌های غنچه تو بر توست

نه من سبوکش این دیر رندسوزم و بس
بسا سرا که در این کارخانه سنگ و سبوست

مگر تو شانه زدی زلف عنبرافشان را؟
که باد غالیه‌سا گشت و خاک عنبربوست

نثار روی تو هر برگ گل که در چمن است
فدای قد تو هر سروبن که بر لب جوست

زبان ناطقه در وصف شوق نالان است
چه جای کلک بریده‌زبان بیهده‌گوست؟

رخ تو در دلم آمد مراد خواهم یافت
چرا که حال نکو در قفای فال نکوست

نه این زمان دل حافظ در آتش هوس است
که داغدار ازل همچو لالهٔ خودروست

معنی ابیات

  1. سر ارادت ما و آستان حضرت دوست / که هر چه بر سر ما می‌رود ارادت اوست

    سرِ ارادتِ ما است و آستانِ درگاهِ دوست؛ که هرچه بر سرِ ما می‌گذرد، خواستِ اوست.

  2. نظیر دوست ندیدم، اگر چه از مه و مهر / نهادم آینه‌ها در مقابل رخ دوست

    همتای دوست را ندیدم، هرچند آینه‌هایی از ماه و خورشید را در برابرِ رخِ دوست نهادم.

  3. صبا ز حال دل تنگ ما چه شرح دهد؟ / که چون شکنج ورق‌های غنچه تو بر توست

    صبا از حالِ دلِ تنگِ ما چه شرح دهد، که مانندِ پیچِ برگ‌های غنچه تو در توست؟

  4. نه من سبوکش این دیر رندسوزم و بس / بسا سرا که در این کارخانه سنگ و سبوست

    تنها من سبوکشِ این دیرِ رندسوز نیستم؛ بسا سرها که در این کارگاه سنگ و سبو شده است.

  5. مگر تو شانه زدی زلف عنبرافشان را؟ / که باد غالیه‌سا گشت و خاک عنبربوست

    مگر تو زلفِ عنبرافشان را شانه زدی، که باد عطرآگین شد و خاک بوی عنبر گرفت؟

  6. نثار روی تو هر برگ گل که در چمن است / فدای قد تو هر سروبن که بر لب جوست

    هر برگِ گلی که در چمن است نثارِ روی تو، و هر سروی که بر لبِ جوی است فدای قدِ تو.

  7. زبان ناطقه در وصف شوق نالان است / چه جای کلک بریده‌زبان بیهده‌گوست؟

    زبانِ گویا در وصفِ شوق ناتوان و نالان است؛ چه جای قلمِ زبان‌بریدهٔ بیهوده‌گوست؟

  8. رخ تو در دلم آمد مراد خواهم یافت / چرا که حال نکو در قفای فال نکوست

    رخِ تو به دلم آمد؛ به مراد خواهم رسید، چرا که حالِ نیکو در پیِ فالِ نیکوست.

  9. نه این زمان دل حافظ در آتش هوس است / که داغدار ازل همچو لالهٔ خودروست

    دلِ حافظ نه از این زمان در آتشِ هوس است؛ از ازل مانندِ لالهٔ خودرو داغدار است.

تعبیر فال

خود را به خواست خدا سپرده‌اید و هرچه پیش آید از او می‌دانید. دلتان تنگ است و گفتنِ حال آن آسان نیست، اما این فال نیک است: چهرهٔ مقصود به دلتان آمده و به مراد خواهید رسید. شوق شما دیرینه و ریشه‌دار است؛ با همین تسلیم و امید پیش بروید.

درباره این غزل

غزلی که بیتِ نخستش بیانِ تسلیمِ عارفانه است: «که هر چه بر سرِ ما می‌رود ارادتِ اوست». بیتِ هشتم از بیت‌هایی است که فال‌گیرانِ دیوان آن را بسیار دوست دارند: «رخِ تو در دلم آمد، مراد خواهم یافت / چرا که حالِ نکو در قفای فالِ نکوست».

موضوع‌ها: امید و مژده · کامیابی و کار · دل‌شکستگی · می و رندی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا