غزل ۳۵۹: خرم آن روز کز این منزل ویران بروم
خرم آن روز کز این منزل ویران بروم
راحت جان طلبم و از پی جانان بروم
گر چه دانم که به جایی نبرد راه غریب
من به بوی سر آن زلف پریشان بروم
دلم از وحشت زندان سکندر بگرفت
رخت بربندم و تا ملک سلیمان بروم
چون صبا با تن بیمار و دل بیطاقت
به هواداری آن سرو خرامان بروم
در ره او چو قلم گر به سرم باید رفت
با دل زخمکش و دیدهٔ گریان بروم
نذر کردم گر از این غم به درآیم روزی
تا در میکده شادان و غزلخوان بروم
به هواداری او ذرهصفت، رقصکنان
تا لب چشمهٔ خورشید درخشان بروم
تازیان را غم احوال گرانباران نیست
پارسایان مددی تا خوش و آسان بروم
ور چو حافظ ز بیابان نبرم ره بیرون
همره کوکبهٔ آصف دوران بروم
معنی ابیات
خرم آن روز کز این منزل ویران بروم / راحت جان طلبم و از پی جانان بروم
خرم آن روز که از این منزلِ ویران بروم، آسایشِ جان را بجویم و به دنبالِ جانان بروم.
گر چه دانم که به جایی نبرد راه غریب / من به بوی سر آن زلف پریشان بروم
هرچند میدانم که غریب به جایی راه نمیبرد، من به بوی آن زلفِ پریشان میروم.
دلم از وحشت زندان سکندر بگرفت / رخت بربندم و تا ملک سلیمان بروم
دلم از هراسِ زندانِ اسکندر گرفت؛ بار میبندم و تا سرزمینِ سلیمان میروم.
چون صبا با تن بیمار و دل بیطاقت / به هواداری آن سرو خرامان بروم
مانندِ صبا، با تنی بیمار و دلی بیتاب، به هواداریِ آن سروِ خرامان میروم.
در ره او چو قلم گر به سرم باید رفت / با دل زخمکش و دیدهٔ گریان بروم
اگر در راهِ او باید مانندِ قلم با سر بروم، با دلی زخمخورده و چشمی گریان میروم.
نذر کردم گر از این غم به درآیم روزی / تا در میکده شادان و غزلخوان بروم
نذر کردهام که اگر روزی از این غم رها شوم، شادمان و غزلخوان تا درِ میکده بروم.
به هواداری او ذرهصفت، رقصکنان / تا لب چشمهٔ خورشید درخشان بروم
به هواداریِ او، مانندِ ذره رقصکنان، تا لبِ چشمهٔ خورشیدِ درخشان میروم.
تازیان را غم احوال گرانباران نیست / پارسایان مددی تا خوش و آسان بروم
سبکباران غمِ حالِ گرانباران را ندارند؛ ای پارسایان، یاریام کنید تا خوش و آسان بروم.
ور چو حافظ ز بیابان نبرم ره بیرون / همره کوکبهٔ آصف دوران بروم
و اگر مانندِ حافظ از این بیابان راهی به بیرون نیابم، همراهِ موکبِ آصفِ زمانه (وزیرِ دانا) میروم.
تعبیر فال
هنگام رفتن از جایی است که شما را دلتنگ و گرفتار کرده؛ دلتان هوای جایی بهتر و نزدیکی به عزیزان را دارد. با اینکه راه دشوار و ناآشناست، عزم خود را کردهاید. با همهٔ خستگی، مهر شما را پیش میبرد. از نیکان یاری و دعا بخواهید و اگر بهتنهایی راه را نمییابید، با کسی توانا و آگاه همراه شوید. پایان این راه شادی است.
- نیت کلی: نیک؛ هنگامِ رفتن از جایی است که دلتان را گرفته است.
- عشق: دلتان هوای نزدیکی به کسی را دارد؛ با همهٔ خستگی، مهرتان شما را پیش میبرد.
- کار: اگر کاری دلتان را گرفته، عزمِ تغییر کنید؛ اگر راه را نمییابید، با کسی آگاه و توانا همراه شوید.
- سفر: نیک برای سفر؛ راه دشوار است، اما پایانش شادی است. از نیکان دعا و یاری بخواهید.
درباره این غزل
غزلی در آرزوی رفتن از جایی که دل را گرفته است، با ردیفِ «بروم». بنا بر روایتی مشهور، حافظ آن را در یزد سروده است: «زندانِ سکندر» را یزد و «ملکِ سلیمان» را فارس و شیراز دانستهاند. «آصفِ دوران» لقبی برای وزیرِ دانا و کاردان است.
موضوعها: عشق · سفر و غربت · دلشکستگی · آغاز دوباره · می و رندی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز