غزل ۳۶۰: گر از این منزل ویران به سوی خانه روم
گر از این منزل ویران به سوی خانه روم
دگر آنجا که روم عاقل و فرزانه روم
زین سفر گر به سلامت به وطن باز رسم
نذر کردم که هم از راه به میخانه روم
تا بگویم که چه کشفم شد از این سیر و سلوک
به در صومعه با بربط و پیمانه روم
آشنایان ره عشق گرم خون بخورند
ناکسم گر به شکایت سوی بیگانه روم
بعد از این دست من و زلف چو زنجیر نگار
چند و چند از پی کام دل دیوانه روم
گر ببینم خم ابروی چو محرابش باز
سجدهٔ شکر کنم و از پی شکرانه روم
خرم آن دم که چو حافظ به تولای وزیر
سرخوش از میکده با دوست به کاشانه روم
معنی ابیات
گر از این منزل ویران به سوی خانه روم / دگر آنجا که روم عاقل و فرزانه روم
اگر از این منزلِ ویران به سوی خانه بروم، دیگر به هر جا بروم عاقل و فرزانه میروم.
زین سفر گر به سلامت به وطن باز رسم / نذر کردم که هم از راه به میخانه روم
اگر از این سفر به سلامت به وطن برسم، نذر کردهام که از همان راه به میخانه بروم.
تا بگویم که چه کشفم شد از این سیر و سلوک / به در صومعه با بربط و پیمانه روم
تا بگویم که از این سیر و سلوک چه چیزی بر من آشکار شد، با بربط و پیمانه به درِ صومعه میروم.
آشنایان ره عشق گرم خون بخورند / ناکسم گر به شکایت سوی بیگانه روم
اگر آشنایانِ راهِ عشق خونم را بخورند، ناکسم اگر برای شکایت نزدِ بیگانه بروم.
بعد از این دست من و زلف چو زنجیر نگار / چند و چند از پی کام دل دیوانه روم
از این پس دستِ من است و زلفِ زنجیرمانندِ نگار؛ تا کی در پیِ کامِ دلِ دیوانه بروم؟
گر ببینم خم ابروی چو محرابش باز / سجدهٔ شکر کنم و از پی شکرانه روم
اگر دوباره خمِ ابروی محرابمانندش را ببینم، سجدهٔ شکر میکنم و به شکرانه میروم.
خرم آن دم که چو حافظ به تولای وزیر / سرخوش از میکده با دوست به کاشانه روم
خرم آن دم که مانندِ حافظ، با دوستیِ وزیر، سرخوش از میکده با دوست به خانه بروم.
تعبیر فال
اگر از این جای دشوار به خانه بازگردید، آزمودهتر و داناتر خواهید بود. بازگشت به سلامت در پیش است؛ نذر و پیمانی را که برای آن بستهاید به جا آورید. از آنچه در این سفر آموختهاید با دیگران بگویید. گله از نزدیکان را نزد بیگانه نبرید. پایان این راه، بازگشت شادمانه به خانه در کنار دوست است.
- نیت کلی: نیک؛ بازگشت به سلامت در پیش است، و پس از آن آزمودهتر خواهید بود.
- عشق: پایانِ این راه بازگشتِ شادمانه به خانه در کنارِ دوست است؛ گله از نزدیکان را نزدِ بیگانه نبرید.
- کار: آنچه در این دوره آموختهاید با دیگران در میان بگذارید.
- سفر: بازگشت از سفر به سلامت است؛ نذری را که برایش کردهاید به جا آورید.
درباره این غزل
غزلی در آرزوی بازگشت به خانه، با ردیفِ «روم»، که برخی آن را سرودهای در دوری از شیراز دانستهاند. بیتِ چهارم از پندهای ماندگارِ حافظ است: گله از نزدیکان را نزدِ بیگانه نبر.
موضوعها: امید و مژده · دوستی و وفا · سفر و غربت · می و رندی
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز