غزل ۱۷: سینه از آتش دل، در غم جانانه بسوخت

سینه از آتش دل، در غم جانانه بسوخت
آتشی بود در این خانه که کاشانه بسوخت

تنم از واسطهٔ دوری دلبر بگداخت
جانم از آتش مهر رخ جانانه بسوخت

سوز دل بین که ز بس آتش اشکم، دل شمع
دوش بر من ز سر مهر، چو پروانه بسوخت

آشنایی نه غریب است که دلسوز من است
چون من از خویش برفتم، دل بیگانه بسوخت

خرقهٔ زهد مرا، آب خرابات ببرد
خانهٔ عقل مرا، آتش میخانه بسوخت

چون پیاله دلم از توبه که کردم بشکست
همچو لاله، جگرم بی می و خمخانه بسوخت

ماجرا کم کن و بازآ که مرا مردم چشم
خرقه از سر به درآورد و به شکرانه بسوخت

ترک افسانه بگو حافظ و می نوش دمی
که نخفتیم شب و شمع به افسانه بسوخت

معنی ابیات

  1. سینه از آتش دل، در غم جانانه بسوخت / آتشی بود در این خانه که کاشانه بسوخت

    سینه از آتشِ دل در غمِ جانانه سوخت؛ در این خانه آتشی بود که همهٔ کاشانه سوخت.

  2. تنم از واسطهٔ دوری دلبر بگداخت / جانم از آتش مهر رخ جانانه بسوخت

    تنم از دوریِ دلبر گداخت؛ جانم از آتشِ مهرِ چهرهٔ جانانه سوخت.

  3. سوز دل بین که ز بس آتش اشکم، دل شمع / دوش بر من ز سر مهر، چو پروانه بسوخت

    سوزِ دل را ببین، که از بسیاریِ آتشِ اشکم، دیشب دلِ شمع از سرِ مهر چون پروانه بر من سوخت.

  4. آشنایی نه غریب است که دلسوز من است / چون من از خویش برفتم، دل بیگانه بسوخت

    شگفت نیست که آشنایی دلسوزِ من باشد؛ وقتی من از خود رفتم، دلِ بیگانه هم سوخت.

  5. خرقهٔ زهد مرا، آب خرابات ببرد / خانهٔ عقل مرا، آتش میخانه بسوخت

    آبِ خرابات خرقهٔ زهدم را برد؛ آتشِ میخانه خانهٔ عقلم را سوزاند.

  6. چون پیاله دلم از توبه که کردم بشکست / همچو لاله، جگرم بی می و خمخانه بسوخت

    مانندِ پیاله دلم از توبه‌ای که کردم شکست؛ مانندِ لاله، جگرم بی باده و خمخانه سوخت.

  7. ماجرا کم کن و بازآ که مرا مردم چشم / خرقه از سر به درآورد و به شکرانه بسوخت

    ماجرا را کوتاه کن و بازآ، که مردمکِ چشمم خرقه را از سر درآورد و به شکرانه سوزاند.

  8. ترک افسانه بگو حافظ و می نوش دمی / که نخفتیم شب و شمع به افسانه بسوخت

    حافظ، افسانه را رها کن و دمی باده بنوش، که شب نخوابیدیم و شمع از افسانه سوخت.

تعبیر فال

غم دوری سخت بر شما اثر گذاشته و آرام و قرار را از شما گرفته است. تصمیمی که برخلاف دلتان گرفتید شما را بیشتر آزرده است. گله و ماجرا را کوتاه کنید و راه بازگشت و آشتی را باز بگذارید. دیگران حال شما را می‌فهمند و دلسوز شما هستند؛ غصه را رها کنید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «بسوخت» که سراسر تصویرِ آتش و سوختن است: سینه، تن، جان، خرقه و عقل. بیتِ پایانی پایانی آرام دارد: «ترکِ افسانه بگو حافظ و می نوش دمی / که نخفتیم شب و شمع به افسانه بسوخت».

موضوع‌ها: امید و مژده · فراق و دلتنگی · سفر و غربت · معنویت و عرفان · می و رندی · وصال

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا