غزل ۳۳۷: چرا نه در پی عزم دیار خود باشم
چرا نه در پی عزم دیار خود باشم
چرا نه خاک سر کوی یار خود باشم
غم غریبی و غربت چو بر نمیتابم
به شهر خود روم و شهریار خود باشم
ز محرمان سراپردهٔ وصال شوم
ز بندگان خداوندگار خود باشم
چو کار عمر نه پیداست باری آن اولی
که روز واقعه پیش نگار خود باشم
ز دست بخت گرانخواب و کار بیسامان
گرم بود گلهای، رازدار خود باشم
همیشه پیشهٔ من عاشقی و رندی بود
دگر بکوشم و مشغول کار خود باشم
بود که لطف ازل رهنمون شود حافظ
وگرنه تا به ابد شرمسار خود باشم
معنی ابیات
چرا نه در پی عزم دیار خود باشم / چرا نه خاک سر کوی یار خود باشم
چرا در پیِ آهنگِ دیارِ خود نباشم؟ چرا خاکِ سرِ کوی یارِ خود نباشم؟
غم غریبی و غربت چو بر نمیتابم / به شهر خود روم و شهریار خود باشم
چون تابِ غم و رنجِ غربت را ندارم، به شهرِ خود میروم و شهریارِ خود میشوم.
ز محرمان سراپردهٔ وصال شوم / ز بندگان خداوندگار خود باشم
از محرمانِ سراپردهٔ وصال میشوم و از بندگانِ خداوندگارِ خود میشوم.
چو کار عمر نه پیداست باری آن اولی / که روز واقعه پیش نگار خود باشم
چون کارِ عمر پیدا نیست، بهتر آن است که روزِ مرگ پیشِ نگارِ خود باشم.
ز دست بخت گرانخواب و کار بیسامان / گرم بود گلهای، رازدار خود باشم
اگر از بختِ گرانخواب و کارِ بیسامان گلهای داشته باشم، رازدارِ خود میشوم.
همیشه پیشهٔ من عاشقی و رندی بود / دگر بکوشم و مشغول کار خود باشم
پیشهٔ من همیشه عاشقی و رندی بود؛ دوباره میکوشم و به کارِ خود مشغول میشوم.
بود که لطف ازل رهنمون شود حافظ / وگرنه تا به ابد شرمسار خود باشم
حافظ، شاید لطفِ ازل راهنما شود، وگرنه تا ابد شرمسارِ خود خواهم بود.
تعبیر فال
فال به روشنی از بازگشت میگوید: به شهر، خانه یا جایگاه خودتان بازگردید، آنجا که اختیار کارتان با خودتان است. غربت بیش از این برای شما سودی ندارد. عمر نامعلوم است؛ بهتر است در کنار عزیزان خود باشید. از بخت گله نکنید و آن را با کسی هم در میان نگذارید. به کار و راه همیشگی خود بازگردید و از خدا راهنمایی بخواهید.
- نیت کلی: عمر نامعلوم است؛ بهتر است در کنارِ عزیزانِ خود باشید.
- عشق: به سوی یارِ خود بازگردید و کنارش بمانید.
- کار: به کار و راهِ همیشگیِ خود بازگردید، آنجا که اختیار با خودتان است؛ از بخت گله نکنید و آن را با کسی هم در میان نگذارید.
- سفر: فال به روشنی از بازگشت میگوید: به شهر و خانهٔ خود بازگردید؛ غربت بیش از این سودی ندارد.
درباره این غزل
غزلی که بسیاری آن را در دورهٔ دوریِ حافظ از شیراز، و شاید در یزد، سرودهشده دانستهاند: «غمِ غریبی و غربت چو برنمیتابم / به شهرِ خود روم و شهریارِ خود باشم». این بیت در میانِ ایرانیانِ دور از وطن بسیار خوانده میشود.
موضوعها: امید و مژده · سفر و غربت · می و رندی · وصال · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز