غزل ۳۳۸: من دوستدار روی خوش و موی دلکشم
من دوستدار روی خوش و موی دلکشم
مدهوش چشم مست و می صاف بیغشم
گفتی ز سر عهد ازل یک سخن بگو
آنگه بگویمت که دو پیمانه در کشم
من آدم بهشتیم اما در این سفر
حالی اسیر عشق جوانان مهوشم
در عاشقی گزیر نباشد ز ساز و سوز
استادهام چو شمع، مترسان ز آتشم
شیراز معدن لب لعل است و کان حسن
من جوهری مفلسم، ایرا مشوشم
از بس که چشم مست در این شهر دیدهام
حقا که می نمیخورم اکنون و سرخوشم
شهریست پر کرشمهٔ حوران ز شش جهت
چیزیم نیست ور نه خریدار هر ششم
بخت ار مدد دهد که کشم رخت سوی دوست
گیسوی حور گرد فشاند ز مفرشم
حافظ عروس طبع مرا جلوه آرزوست
آیینهای ندارم از آن آه میکشم
معنی ابیات
من دوستدار روی خوش و موی دلکشم / مدهوش چشم مست و می صاف بیغشم
من دوستدارِ روی خوش و موی دلکشم؛ مدهوشِ چشمِ مست و بادهٔ صاف و بیغشم.
گفتی ز سر عهد ازل یک سخن بگو / آنگه بگویمت که دو پیمانه در کشم
گفتی از رازِ پیمانِ ازل سخنی بگو؛ آنگاه به تو میگویم که دو پیمانه بنوشم.
من آدم بهشتیم اما در این سفر / حالی اسیر عشق جوانان مهوشم
من آدمِ بهشتیام، اما در این سفرِ زندگی اکنون اسیرِ عشقِ جوانانِ ماهرو هستم.
در عاشقی گزیر نباشد ز ساز و سوز / استادهام چو شمع، مترسان ز آتشم
در عاشقی از ساختن و سوختن گریزی نیست؛ مانندِ شمع ایستادهام، مرا از آتش مترسان.
شیراز معدن لب لعل است و کان حسن / من جوهری مفلسم، ایرا مشوشم
شیراز معدنِ لبِ لعل و کانِ زیبایی است؛ من گوهرشناسی تهیدستم، از این رو پریشانم.
از بس که چشم مست در این شهر دیدهام / حقا که می نمیخورم اکنون و سرخوشم
از بس که در این شهر چشمِ مست دیدهام، بهراستی اکنون باده نمینوشم و سرخوشم.
شهریست پر کرشمهٔ حوران ز شش جهت / چیزیم نیست ور نه خریدار هر ششم
شهری است پر از کرشمهٔ حوریان از شش سو؛ چیزی ندارم، وگرنه خریدارِ هر ششم.
بخت ار مدد دهد که کشم رخت سوی دوست / گیسوی حور گرد فشاند ز مفرشم
اگر بخت یاری کند که رخت به سوی دوست بکشم، گیسوی حور گرد از فرشم میافشاند.
حافظ عروس طبع مرا جلوه آرزوست / آیینهای ندارم از آن آه میکشم
حافظ، عروسِ طبعِ من آرزوی جلوه دارد؛ آینهای ندارم، از این رو آه میکشم.
تعبیر فال
دلباختهٔ زیبایی هستید و در جایی به سر میبرید که هر سو زیبایی و فرصت است، اما دستتان تهی است و همین شما را پریشان کرده. از سختیهای عشق نترسید؛ برای آن آمادهاید. استعداد شما میخواهد دیده شود، ولی هنوز کسی یا جایی نیست که آن را بازتاب دهد. در پی آن آینه باشید و بخت را برای رسیدن به دوست بیازمایید.
- نیت کلی: در جایی به سر میبرید که هر سو زیبایی و فرصت است، اما دستتان تهی است.
- عشق: دلباختهٔ زیبایی هستید و از سختیهای عشق نمیترسید؛ بخت را برای رسیدن به دوست بیازمایید.
- کار: استعدادتان میخواهد دیده شود، اما هنوز کسی یا جایی نیست که آن را بازتاب دهد؛ در پیِ آن آینه باشید.
- سفر: سفری به شهری زیبا، یا بازگشت به شیراز، دلتان را تازه میکند.
درباره این غزل
غزلی در ستایشِ شیراز، «معدنِ لبِ لعل و کانِ حسن»، که حافظ در آن خود را گوهرشناسی تهیدست میانِ اینهمه گوهر میبیند. بیتِ پایانی تصویری ظریف دارد: طبعِ شاعر عروسی است که آرزوی جلوه دارد، اما آینهای، کسی که هنرش را بازتاب دهد، نیست.
موضوعها: عشق · ازدواج · سفر و غربت · پول و دارایی · زیبایی
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز