غزل ۳۰۳: شممت روح وداد و شمت برق وصال

شممت روح وداد و شمت برق وصال
بیا که بوی تو را میرم ای نسیم شمال

أ حادیا بجمال الحبیب قف و انزل
که نیست صبر جمیلم ز اشتیاق جمال

حکایت شب هجران فروگذاشته به
به شکر آن که برافکند پرده روز وصال

بیا که پردهٔ گلریز هفت خانهٔ چشم
کشیده‌ایم به تحریر کارگاه خیال

چو یار بر سر صلح است و عذر می‌طلبد
توان گذشت ز جور رقیب در همه حال

به جز خیال دهان تو نیست در دل تنگ
که کس مباد چو من در پی خیال محال

قتیل عشق تو شد حافظ غریب، ولی
به خاک ما گذری کن که خون مات حلال

معنی ابیات

  1. شممت روح وداد و شمت برق وصال / بیا که بوی تو را میرم ای نسیم شمال

    «بوی دوستی را بوییدم و درخششِ برقِ وصال را دیدم»؛ ای نسیمِ شمال، بیا، که برای بوی تو می‌میرم.

  2. أ حادیا بجمال الحبیب قف و انزل / که نیست صبر جمیلم ز اشتیاق جمال

    «ای ساربان، به خاطرِ جمالِ یار، بایست و فرود آی»، که از شوقِ دیدارِ او دیگر صبرِ نیکو ندارم.

  3. حکایت شب هجران فروگذاشته به / به شکر آن که برافکند پرده روز وصال

    به شکرانهٔ آنکه روزِ وصال پرده برافکند، بهتر است حکایتِ شبِ جدایی را کنار بگذاریم.

  4. بیا که پردهٔ گلریز هفت خانهٔ چشم / کشیده‌ایم به تحریر کارگاه خیال

    بیا، که پردهٔ گل‌افشانِ هفت‌خانهٔ چشم را برای نگاشتنِ نقشِ تو در کارگاهِ خیال کشیده‌ایم.

  5. چو یار بر سر صلح است و عذر می‌طلبد / توان گذشت ز جور رقیب در همه حال

    وقتی یار سرِ آشتی دارد و پوزش می‌خواهد، در هر حال می‌توان از ستمِ رقیب گذشت.

  6. به جز خیال دهان تو نیست در دل تنگ / که کس مباد چو من در پی خیال محال

    در دلِ تنگ جز خیالِ دهانِ تو نیست؛ هیچ‌کس مانندِ من در پیِ خیالِ محال مباد.

  7. قتیل عشق تو شد حافظ غریب، ولی / به خاک ما گذری کن که خون مات حلال

    حافظِ غریب کشتهٔ عشقِ تو شد؛ اما گذری بر خاکِ ما کن، که خونِ ما بر تو حلال است.

تعبیر فال

نشانه‌های مهر و دیدار پدیدار شده و دوران جدایی رو به پایان است؛ دیگر از تلخی‌های گذشته سخن نگویید. کسی که دوستش دارید آمادهٔ آشتی است و پوزش می‌خواهد؛ بپذیرید و از آزار دیگران هم بگذرید. تنها مراقب باشید که دل به خیال محال نسپارید.

درباره این غزل

غزلی مُلَمَّع که با نشانه‌های رسیدنِ وصال آغاز می‌شود. بیتِ سوم پندی شیرین است: در روزِ وصال، حکایتِ شبِ هجران را کنار بگذار. بیتِ ششم با شوخیِ همیشگی دربارهٔ دهانِ بسیار کوچکِ یار، آن را «خیالِ محال» می‌خواند.

موضوع‌ها: عشق · سفر و غربت · زیبایی · وصال

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا