غزل ۳۰۶: اگر به کوی تو باشد مرا مجال وصول
اگر به کوی تو باشد مرا مجال وصول
رسد، به دولت وصل تو، کار من به اصول
قرار برده ز من آن دو نرگس رعنا
فراغ برده ز من آن دو جادوی مکحول
چو بر در تو من بینوای بی زر و زور
به هیچ باب ندارم ره خروج و دخول
کجا روم چه کنم چاره از کجا جویم؟
که گشتهام ز غم و جور روزگار ملول
من شکستهٔ بدحال زندگی یابم
در آن زمان که به تیغ غمت شوم مقتول
خرابتر ز دل من غم تو جای نیافت
که ساخت در دل تنگم قرارگاه نزول
دل از جواهر مهرت چو صیقلی دارد
بود ز زنگ حوادث هر آینه مصقول
چه جرم کردهام؟ ای جان و دل، به حضرت تو
که طاعت من بیدل نمیشود مقبول
به درد عشق بساز و خموش کن حافظ
رموز عشق مکن فاش پیش اهل عقول
معنی ابیات
اگر به کوی تو باشد مرا مجال وصول / رسد، به دولت وصل تو، کار من به اصول
اگر مرا مجالِ رسیدن به کوی تو باشد، به دولتِ وصلِ تو کارم سامان میگیرد.
قرار برده ز من آن دو نرگس رعنا / فراغ برده ز من آن دو جادوی مکحول
آن دو نرگسِ رعنا آرام را از من برده؛ آن دو جادوی سرمهکشیده آسودگی را از من گرفته است.
چو بر در تو من بینوای بی زر و زور / به هیچ باب ندارم ره خروج و دخول
وقتی منِ بینوای بی زر و زور بر درِ توام، به هیچ رو راهِ رفتن و آمدن ندارم.
کجا روم چه کنم چاره از کجا جویم؟ / که گشتهام ز غم و جور روزگار ملول
کجا بروم، چه کنم، چاره را از کجا بجویم؟ که از غم و ستمِ روزگار ملول شدهام.
من شکستهٔ بدحال زندگی یابم / در آن زمان که به تیغ غمت شوم مقتول
منِ شکستهٔ بدحال آن زمان زندگی مییابم که با تیغِ غمِ تو کشته شوم.
خرابتر ز دل من غم تو جای نیافت / که ساخت در دل تنگم قرارگاه نزول
غمِ تو جایی ویرانتر از دلِ من نیافت، که در دلِ تنگم منزلگاهِ فرود ساخت.
دل از جواهر مهرت چو صیقلی دارد / بود ز زنگ حوادث هر آینه مصقول
چون دل از گوهرِ مهرِ تو صیقلی دارد، بیگمان از زنگارِ حوادث پاک است.
چه جرم کردهام؟ ای جان و دل، به حضرت تو / که طاعت من بیدل نمیشود مقبول
ای جان و دل، در پیشگاهِ تو چه گناهی کردهام که طاعتِ منِ بیدل پذیرفته نمیشود؟
به درد عشق بساز و خموش کن حافظ / رموز عشق مکن فاش پیش اهل عقول
حافظ، با دردِ عشق بساز و خاموش باش؛ رمزهای عشق را پیشِ اهلِ عقل فاش مکن.
تعبیر فال
اگر راهی به کسی یا جایی که میخواهید بیابید، کارتان سامان میگیرد. اکنون خود را ناتوان و بیراه میبینید و نمیدانید چاره را کجا بجویید. همین مهر، دل شما را از زنگ غمهای روزگار پاک میکند. اگر کوشش شما پذیرفته نمیشود، شکیبا باشید و راز دل را با کسانی که تنها حسابگرند در میان نگذارید.
- نیت کلی: همین مهر، دلِ شما را از زنگِ غمهای روزگار پاک میکند.
- عشق: اگر راهی به کسی که میخواهید بیابید، کارتان سامان میگیرد؛ اگر کوششتان پذیرفته نمیشود، شکیبا باشید.
- کار: خود را ناتوان و بیراه میبینید؛ راز دل را با کسانی که تنها حسابگرند در میان نگذارید و از کسی دلسوز چاره بخواهید.
- سفر: راهِ رفت و آمد اکنون بسته است؛ صبر کنید تا مجالی پیدا شود.
درباره این غزل
غزلی که بیتِ چهارمش پرسشی آشنا برای هر درماندهای است: «کجا روم، چه کنم، چاره از کجا جویم؟». بیتِ هفتم تصویرِ آینه را دارد: دلی که از مهر صیقل خورده، از زنگِ حوادث پاک میماند. بیتِ پایانی رازداری در عشق را پند میدهد.
موضوعها: عشق · صبر · زیبایی · وصال · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز