غزل ۳۰۶: اگر به کوی تو باشد مرا مجال وصول

اگر به کوی تو باشد مرا مجال وصول
رسد، به دولت وصل تو، کار من به اصول

قرار برده ز من آن دو نرگس رعنا
فراغ برده ز من آن دو جادو‌ی مکحول

چو بر در تو من بینوا‌ی بی زر و زور
به هیچ باب ندارم ره خروج و دخول

کجا روم چه کنم چاره از کجا جویم‌؟
که گشته‌ام ز غم و جور روزگار ملول

من شکستهٔ بدحال زندگی یابم
در آن زمان که به تیغ غمت شوم مقتول

خراب‌تر ز دل من غم تو جای نیافت
که ساخت در دل تنگم قرار‌گاه نزول

دل از جواهر مهر‌ت چو صیقلی دارد
بود ز زنگ حوادث هر آینه مصقول

چه جرم کرده‌ام؟ ای جان و دل، به حضرت تو
که طاعت من بیدل نمی‌شود مقبول

به درد عشق بساز و خموش کن حافظ
رموز عشق مکن فاش پیش اهل عقول

معنی ابیات

  1. اگر به کوی تو باشد مرا مجال وصول / رسد، به دولت وصل تو، کار من به اصول

    اگر مرا مجالِ رسیدن به کوی تو باشد، به دولتِ وصلِ تو کارم سامان می‌گیرد.

  2. قرار برده ز من آن دو نرگس رعنا / فراغ برده ز من آن دو جادو‌ی مکحول

    آن دو نرگسِ رعنا آرام را از من برده؛ آن دو جادوی سرمه‌کشیده آسودگی را از من گرفته است.

  3. چو بر در تو من بینوا‌ی بی زر و زور / به هیچ باب ندارم ره خروج و دخول

    وقتی منِ بینوای بی زر و زور بر درِ توام، به هیچ رو راهِ رفتن و آمدن ندارم.

  4. کجا روم چه کنم چاره از کجا جویم‌؟ / که گشته‌ام ز غم و جور روزگار ملول

    کجا بروم، چه کنم، چاره را از کجا بجویم؟ که از غم و ستمِ روزگار ملول شده‌ام.

  5. من شکستهٔ بدحال زندگی یابم / در آن زمان که به تیغ غمت شوم مقتول

    منِ شکستهٔ بدحال آن زمان زندگی می‌یابم که با تیغِ غمِ تو کشته شوم.

  6. خراب‌تر ز دل من غم تو جای نیافت / که ساخت در دل تنگم قرار‌گاه نزول

    غمِ تو جایی ویران‌تر از دلِ من نیافت، که در دلِ تنگم منزلگاهِ فرود ساخت.

  7. دل از جواهر مهر‌ت چو صیقلی دارد / بود ز زنگ حوادث هر آینه مصقول

    چون دل از گوهرِ مهرِ تو صیقلی دارد، بی‌گمان از زنگارِ حوادث پاک است.

  8. چه جرم کرده‌ام؟ ای جان و دل، به حضرت تو / که طاعت من بیدل نمی‌شود مقبول

    ای جان و دل، در پیشگاهِ تو چه گناهی کرده‌ام که طاعتِ منِ بی‌دل پذیرفته نمی‌شود؟

  9. به درد عشق بساز و خموش کن حافظ / رموز عشق مکن فاش پیش اهل عقول

    حافظ، با دردِ عشق بساز و خاموش باش؛ رمزهای عشق را پیشِ اهلِ عقل فاش مکن.

تعبیر فال

اگر راهی به کسی یا جایی که می‌خواهید بیابید، کارتان سامان می‌گیرد. اکنون خود را ناتوان و بی‌راه می‌بینید و نمی‌دانید چاره را کجا بجویید. همین مهر، دل شما را از زنگ غم‌های روزگار پاک می‌کند. اگر کوشش شما پذیرفته نمی‌شود، شکیبا باشید و راز دل را با کسانی که تنها حسابگرند در میان نگذارید.

درباره این غزل

غزلی که بیتِ چهارمش پرسشی آشنا برای هر درمانده‌ای است: «کجا روم، چه کنم، چاره از کجا جویم؟». بیتِ هفتم تصویرِ آینه را دارد: دلی که از مهر صیقل خورده، از زنگِ حوادث پاک می‌ماند. بیتِ پایانی رازداری در عشق را پند می‌دهد.

موضوع‌ها: عشق · صبر · زیبایی · وصال · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا