غزل ۴۵۷: هزار جهد بکردم که یار من باشی

هزار جهد بکردم که یار من باشی
مرادبخش دل بی‌قرار من باشی

چراغ دیدهٔ شب‌زنده‌دار من گردی
انیس خاطر امیدوار من باشی

چو خسروان ملاحت، به بندگان نازند
تو در میانه، خداوندگار من باشی

از آن عقیق که خونین‌دلم ز عشوهٔ او
اگر کنم گله‌ای غم‌گسار من باشی

در آن چمن که بتان، دست عاشقان گیرند
گرت ز دست برآید، نگار من باشی

شبی به کلبهٔ احزان عاشقان آیی
دمی انیس دل سوگوار من باشی

شود غزالهٔ خورشید، صید لاغر من
گر آهویی چو تو یک دم، شکار من باشی

سه بوسه کز دو لبت، کرده‌ای وظیفهٔ من
اگر ادا نکنی، قرض‌دار من باشی

من این مراد ببینم به خود که نیم‌شبی
به جای اشک روان، در کنار من باشی

من ار چه حافظ شهرم، جویی نمی‌ارزم
مگر تو از کرم خویش، یار من باشی

معنی ابیات

  1. هزار جهد بکردم که یار من باشی / مرادبخش دل بی‌قرار من باشی

    هزار کوشش کردم که تو یارِ من باشی، و مرادبخشِ دلِ بی‌قرارِ من.

  2. چراغ دیدهٔ شب‌زنده‌دار من گردی / انیس خاطر امیدوار من باشی

    چراغِ چشمِ شب‌زنده‌دارِ من شوی، و همدمِ دلِ امیدوارِ من باشی.

  3. چو خسروان ملاحت، به بندگان نازند / تو در میانه، خداوندگار من باشی

    وقتی پادشاهانِ زیبایی بر بندگان ناز می‌کنند، تو در میانه خداوندگارِ من باشی.

  4. از آن عقیق که خونین‌دلم ز عشوهٔ او / اگر کنم گله‌ای غم‌گسار من باشی

    اگر از آن لبِ عقیق‌گون که از عشوه‌اش دلم خون است گله‌ای کنم، تو غمخوارِ من باشی.

  5. در آن چمن که بتان، دست عاشقان گیرند / گرت ز دست برآید، نگار من باشی

    در آن چمن که زیبارویان دستِ عاشقان را می‌گیرند، اگر از دستت برآید، نگارِ من باشی.

  6. شبی به کلبهٔ احزان عاشقان آیی / دمی انیس دل سوگوار من باشی

    شبی به کلبهٔ اندوهِ عاشقان بیایی، و دمی همدمِ دلِ سوگوارِ من باشی.

  7. شود غزالهٔ خورشید، صید لاغر من / گر آهویی چو تو یک دم، شکار من باشی

    اگر آهویی چون تو یک دم شکارِ من باشی، غزالهٔ خورشید (هم خورشید و هم آهو) شکارِ لاغرِ من می‌شود.

  8. سه بوسه کز دو لبت، کرده‌ای وظیفهٔ من / اگر ادا نکنی، قرض‌دار من باشی

    سه بوسه که از دو لبت به من وعده کرده‌ای، اگر ادا نکنی، بدهکارِ من خواهی بود.

  9. من این مراد ببینم به خود که نیم‌شبی / به جای اشک روان، در کنار من باشی

    این مراد را در خود ببینم که نیمه‌شبی، به جای اشکِ روان، تو در کنارِ من باشی.

  10. من ار چه حافظ شهرم، جویی نمی‌ارزم / مگر تو از کرم خویش، یار من باشی

    من هرچند حافظِ شهرم، یک جو نمی‌ارزم، مگر آنکه تو از بزرگواریِ خود یارِ من باشی.

تعبیر فال

برای به دست آوردن دوستی و همراهی کسی بسیار کوشیده‌اید و هنوز امیدوارید. از او بخواهید به وعده‌ای که داده عمل کند. آرزوی شما ساده است: اینکه در شب‌های دلتنگی کنارتان باشد. فروتن بمانید؛ ارزش شما در چشم او به لطف خود او بسته است. این کوشش بی‌پاسخ نمی‌ماند.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «من باشی» که سراسر آرزوی همراهی است. بیتِ هشتم شوخیِ شیرینی دارد: یار سه بوسه وعده داده و اگر ادا نکند «قرض‌دار» است. بیتِ نهم با «کنار» بازی می‌کند: به جای اشکی که در کنارِ عاشق روان است، یار در کنارِ او باشد.

موضوع‌ها: امید و مژده · دوستی و وفا · کامیابی و کار · زیبایی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا