غزل ۴۷۶: نسیم صبح سعادت! بدان نشان که تو دانی
نسیم صبح سعادت! بدان نشان که تو دانی
گذر به کوی فلان کن، در آن زمان که تو دانی
تو پیک خلوت رازی و دیده بر سر راهت
به مردمی، نه به فرمان، چنان بران که تو دانی
بگو که جان عزیزم ز دست رفت، خدا را
ز لعل روحفزایش ببخش آن که تو دانی
من این حروف نوشتم، چنان که غیر ندانست
تو هم ز روی کرامت، چنان بخوان که تو دانی
خیال تیغ تو با ما، حدیث تشنه و آب است
اسیر خویش گرفتی، بکش چنان که تو دانی
امید در کمر زرکشت چگونه ببندم؟
دقیقهای است نگارا در آن میان که تو دانی
یکی است ترکی و تازی، در این معامله حافظ
حدیث عشق بیان کن، بدان زبان که تو دانی
معنی ابیات
نسیم صبح سعادت! بدان نشان که تو دانی / گذر به کوی فلان کن، در آن زمان که تو دانی
ای نسیمِ صبحِ سعادت، به آن نشان که خودت میدانی، در آن زمان که خودت میدانی، به کوی فلانی گذر کن.
تو پیک خلوت رازی و دیده بر سر راهت / به مردمی، نه به فرمان، چنان بران که تو دانی
تو پیکِ خلوتِ رازی و دیده بر سرِ راهِ توست؛ از سرِ مردمی، نه به فرمان، چنان بران که خودت میدانی.
بگو که جان عزیزم ز دست رفت، خدا را / ز لعل روحفزایش ببخش آن که تو دانی
بگو که جانِ عزیزم از دست رفت؛ تو را به خدا، از لبِ لعلِ روحافزایش آن را که خودت میدانی ببخش.
من این حروف نوشتم، چنان که غیر ندانست / تو هم ز روی کرامت، چنان بخوان که تو دانی
من این حرفها را چنان نوشتم که بیگانه ندانست؛ تو هم از سرِ بزرگواری چنان بخوان که خودت میدانی.
خیال تیغ تو با ما، حدیث تشنه و آب است / اسیر خویش گرفتی، بکش چنان که تو دانی
خیالِ تیغِ تو با ما حکایتِ تشنه و آب است؛ اسیرِ خود را گرفتی، چنان بکُش که خودت میدانی.
امید در کمر زرکشت چگونه ببندم؟ / دقیقهای است نگارا در آن میان که تو دانی
ای نگار، چگونه امید را به کمرِ زرکشت ببندم؟ نکتهای باریک در آن میان است که خودت میدانی.
یکی است ترکی و تازی، در این معامله حافظ / حدیث عشق بیان کن، بدان زبان که تو دانی
حافظ، در این سودا ترکی و تازی یکی است؛ حدیثِ عشق را به آن زبان بیان کن که خودت میدانی.
تعبیر فال
میان شما و کسی رازی هست که تنها خودتان میدانید؛ پیام خود را پوشیده و با واسطهای امین بفرستید. او آنچه را شما ننوشتهاید نیز میفهمد. کار به دست اوست و شما تسلیم خواست او هستید. به نتیجهٔ روشن امید زیاد نبندید، چون نکتهای باریک در میان است. مهر خود را به هر زبانی که میتوانید بیان کنید.
- نیت کلی: مهرِ خود را به هر زبانی که میتوانید بیان کنید؛ زبانِ عشق یکی است.
- عشق: میانِ شما و کسی رازی هست که تنها خودتان میدانید؛ پیام را پوشیده و با واسطهای امین بفرستید، او ناگفتهها را هم میفهمد.
- کار: کار به دستِ اوست؛ به نتیجهٔ روشن امیدِ زیاد نبندید، چون نکتهای باریک در میان است.
- سفر: سفری بیسروصدا و آرام، به زمانی که خودتان میدانید، خوب است.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ رازآلودِ «که تو دانی»، که سراسر پیامی پوشیده است برای کسی که رمزش را میداند. بیتِ پایانی از گشادهترین سخنانِ حافظ دربارهٔ زبانِ عشق است: «یکی است ترکی و تازی در این معامله حافظ / حدیثِ عشق بیان کن بدان زبان که تو دانی».
موضوعها: عشق · دوستی و وفا · سفر و غربت · زیبایی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز