غزل ۱۱۳: بنفشه دوش به گل گفت و خوش نشانی داد

بنفشه دوش به گل گفت و خوش نشانی داد
که تاب من به جهان، طرهٔ فلانی داد

دلم خزانهٔ اسرار بود و دست قضا
درش ببست و کلیدش به دل‌ستانی داد

شکسته‌وار به درگاهت آمدم، که طبیب
به مومیایی لطف توام، نشانی داد

تنش درست و دلش شاد باد و خاطر خوش
که دست دادش و یاری ناتوانی داد

برو معالجهٔ خود کن ای نصیحت‌گو
شراب و شاهد شیرین، که را زیانی داد؟

گذشت بر من مسکین و با رقیبان گفت
دریغ، حافظ مسکین من، چه جانی داد

معنی ابیات

  1. بنفشه دوش به گل گفت و خوش نشانی داد / که تاب من به جهان، طرهٔ فلانی داد

    دیشب بنفشه به گل گفت و نشانی خوشی داد، که پیچ‌وتابِ مرا در جهان طرهٔ فلانی داد.

  2. دلم خزانهٔ اسرار بود و دست قضا / درش ببست و کلیدش به دل‌ستانی داد

    دلم گنجینهٔ رازها بود و دستِ قضا درش را بست و کلیدش را به دلستانی سپرد.

  3. شکسته‌وار به درگاهت آمدم، که طبیب / به مومیایی لطف توام، نشانی داد

    شکسته‌وار به درگاهت آمدم، که طبیب مرا به مرهمِ (مومیاییِ) لطفِ تو نشانی داد.

  4. تنش درست و دلش شاد باد و خاطر خوش / که دست دادش و یاری ناتوانی داد

    تنش درست و دلش شاد و خاطرش خوش باد، که دستِ یاری داد و ناتوانی را یاری کرد.

  5. برو معالجهٔ خود کن ای نصیحت‌گو / شراب و شاهد شیرین، که را زیانی داد؟

    ای نصیحت‌گو، برو و خود را درمان کن؛ شراب و شاهدِ شیرین به چه کسی زیان رساند؟

  6. گذشت بر من مسکین و با رقیبان گفت / دریغ، حافظ مسکین من، چه جانی داد

    بر منِ بیچاره گذشت و به رقیبان گفت: دریغ، حافظِ بیچارهٔ من چه جانی داد!

تعبیر فال

راز دل شما در دست کسی است که دوستش دارید و گشایش کارتان نیز به مهربانی او بسته است. با دل شکسته و فروتنی نزد او بروید. کسی به یاری شما آمده یا می‌آید؛ قدرش را بدانید. به پندهای خشک دیگران گوش ندهید. او از حال شما باخبر است و دلش برایتان می‌سوزد.

درباره این غزل

غزلی که با گفت‌وگوی بنفشه و گل آغاز می‌شود. بیتِ دوم تصویری ماندگار دارد: دل گنجینهٔ رازها بود و قضا «درش ببست و کلیدش به دلستانی داد». مومیایی در بیتِ سوم مرهمی بود که برای شکستگی به کار می‌بردند.

موضوع‌ها: عشق · پول و دارایی · زیبایی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا