غزل ۶۲: مرحبا ای پیک مشتاقان بده پیغام دوست
مرحبا ای پیک مشتاقان بده پیغام دوست
تا کنم جان از سر رغبت فدای نام دوست
واله و شیداست دایم همچو بلبل در قفس
طوطی طبعم ز عشق شکر و بادام دوست
زلف او دام است و خالش دانهٔ آن دام و من
بر امید دانهای افتادهام در دام دوست
سر ز مستی برنگیرد تا به صبح روز حشر
هر که چون من در ازل یک جرعه خورد از جام دوست
بس نگویم شمهای از شرح شوق خود از آنک
دردسر باشد نمودن بیش از این ابرام دوست
گر دهد دستم کشم در دیده همچون توتیا
خاک راهی کآن مشرف گردد از اقدام دوست
میل من سوی وصال و قصد او سوی فراق
ترک کام خود گرفتم تا برآید کام دوست
حافظ اندر درد او میسوز و بیدرمان بساز
زان که درمانی ندارد درد بیآرام دوست
معنی ابیات
مرحبا ای پیک مشتاقان بده پیغام دوست / تا کنم جان از سر رغبت فدای نام دوست
خوش آمدی، ای پیکِ مشتاقان؛ پیامِ دوست را بده، تا با رغبت جانم را فدای نامِ دوست کنم.
واله و شیداست دایم همچو بلبل در قفس / طوطی طبعم ز عشق شکر و بادام دوست
طوطیِ طبعم از عشقِ شکر و بادامِ دوست (لب و چشمش)، مانندِ بلبل در قفس، همیشه شیفته و شیداست.
زلف او دام است و خالش دانهٔ آن دام و من / بر امید دانهای افتادهام در دام دوست
زلفِ او دام است و خالش دانهٔ آن دام، و من به امیدِ دانهای در دامِ دوست افتادهام.
سر ز مستی برنگیرد تا به صبح روز حشر / هر که چون من در ازل یک جرعه خورد از جام دوست
هر کس مانندِ من در ازل یک جرعه از جامِ دوست نوشید، تا صبحِ روزِ رستاخیز از مستی سر برنمیدارد.
بس نگویم شمهای از شرح شوق خود از آنک / دردسر باشد نمودن بیش از این ابرام دوست
بیش از این از شرحِ شوقم چیزی نمیگویم، چرا که پافشاری بیش از این، دردسرِ دوست است.
گر دهد دستم کشم در دیده همچون توتیا / خاک راهی کآن مشرف گردد از اقدام دوست
اگر دست دهد، خاکِ راهی را که از گامِ دوست شرف یافته، مانندِ سرمه در چشم میکشم.
میل من سوی وصال و قصد او سوی فراق / ترک کام خود گرفتم تا برآید کام دوست
خواستِ من به سوی وصال است و خواستِ او به سوی جدایی؛ کامِ خود را رها کردم تا کامِ دوست برآید.
حافظ اندر درد او میسوز و بیدرمان بساز / زان که درمانی ندارد درد بیآرام دوست
حافظ، در دردِ او بسوز و بیدرمان بساز، که دردِ دوستِ بیآرام درمانی ندارد.
تعبیر فال
پیامی از کسی که دوستش دارید میرسد. دلبستگی شما از دیرباز است و از سرتان بیرون نمیرود. اکنون خواست او با خواست شما یکی نیست؛ اصرار نکنید و به خواست او احترام بگذارید. این درد درمان آسانی ندارد، اما شکیبایی و گذشت شما ارزشمند است و بیپاسخ نمیماند.
- نیت کلی: پیامی از کسی که دوستش دارید میرسد.
- عشق: خواستِ او اکنون با خواستِ شما یکی نیست؛ اصرار نکنید و به خواستش احترام بگذارید. این گذشت بیپاسخ نمیماند.
- کار: پافشاریِ بیش از اندازه دردسر میآورد؛ شکیبا باشید.
- سفر: خبری از راهِ دور میرسد؛ چشمبهراهش باشید.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «دوست» که در هر بیت تکرار میشود. بیتِ هفتم چکیدهٔ اندیشهٔ حافظ دربارهٔ عشق است: «میلِ من سوی وصال و قصدِ او سوی فراق / ترکِ کامِ خود گرفتم تا برآید کامِ دوست». عاشقِ راستین خواستِ خود را فدای خواستِ معشوق میکند.
موضوعها: عشق · وصال · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز