غزل ۶۷: یا رب این شمع دلافروز ز کاشانهٔ کیست؟
یا رب این شمع دلافروز ز کاشانهٔ کیست؟
جان ما سوخت، بپرسید که جانانهٔ کیست؟
حالیا خانهبرانداز دل و دین من است
تا در آغوش که میخسبد و همخانهٔ کیست؟
بادهٔ لعل لبش کز لب من دور مباد
راح روح که و پیمانده پیمانهٔ کیست؟
دولت صحبت آن شمع سعادتپرتو
باز پرسید خدا را که به پروانهٔ کیست؟
میدهد هر کسش افسونی و معلوم نشد
که دل نازک او مایل افسانهٔ کیست!
یا رب آن شاهوش ماهرخ زهرهجبین
در یکتای که و گوهر یکدانهٔ کیست؟
گفتم آه از دل دیوانهٔ حافظ بیتو
زیر لب خندهزنان گفت که دیوانهٔ کیست؟
معنی ابیات
یا رب این شمع دلافروز ز کاشانهٔ کیست؟ / جان ما سوخت، بپرسید که جانانهٔ کیست؟
خدایا، این شمعِ دلافروز از خانهٔ کیست؟ جانِ ما سوخت؛ بپرسید که جانانهٔ کیست؟
حالیا خانهبرانداز دل و دین من است / تا در آغوش که میخسبد و همخانهٔ کیست؟
اکنون خانهبراندازِ دل و دینِ من است؛ تا در آغوشِ چه کسی میخوابد و همخانهٔ کیست؟
بادهٔ لعل لبش کز لب من دور مباد / راح روح که و پیمانده پیمانهٔ کیست؟
بادهٔ لعلِ لبش، که از لبِ من دور مباد، شرابِ روحِ کیست و پیمانهٔ چه کسی را پر میکند؟
دولت صحبت آن شمع سعادتپرتو / باز پرسید خدا را که به پروانهٔ کیست؟
تو را به خدا باز بپرسید که دولتِ همنشینی با آن شمعِ سعادتپرتو نصیبِ کدام پروانه است.
میدهد هر کسش افسونی و معلوم نشد / که دل نازک او مایل افسانهٔ کیست!
هر کس افسونی به او میدمد و معلوم نشد که دلِ نازکش به افسانهٔ چه کسی مایل است.
یا رب آن شاهوش ماهرخ زهرهجبین / در یکتای که و گوهر یکدانهٔ کیست؟
خدایا، آن شاهوشِ ماهرو و زهرهپیشانی، دُرِ یکتای کیست و گوهرِ یکدانهٔ کیست؟
گفتم آه از دل دیوانهٔ حافظ بیتو / زیر لب خندهزنان گفت که دیوانهٔ کیست؟
گفتم: آه از دلِ دیوانهٔ حافظ بی تو؛ زیرِ لب خندان گفت: دیوانهٔ کیست؟
تعبیر فال
دل به کسی بستهاید که خواهان بسیار دارد و نمیدانید دل او با کیست؛ همین بیخبری آرامتان را برده است. با گمان و حسادت خود را نیازارید. حال خود را روشن و بیپرده با او در میان بگذارید؛ پاسخ او، هرچه باشد، شما را از این سرگردانی بیرون میآورد.
- نیت کلی: بیخبری آرامتان را برده است؛ با گمان و حسادت خود را نیازارید.
- عشق: دل به کسی بستهاید که خواهانِ بسیار دارد و نمیدانید دلِ او با کیست؛ حالِ خود را روشن و بیپرده با او در میان بگذارید.
- کار: به جای حدس زدن، مستقیم بپرسید؛ پاسخ، هرچه باشد، شما را از سرگردانی بیرون میآورد.
- سفر: پیش از سفر از برنامهٔ همراهانتان روشن باخبر شوید.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ پرسشیِ «کیست؟» که سراسر حسرت و کنجکاویِ عاشق است. بیتِ پایانی از شیرینترین پایانبندیهای حافظ است: یار زیرِ لب خندان میپرسد «دیوانهٔ کیست؟»، پاسخی که خود پاسخ را در بر دارد.
موضوعها: عشق
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز