غزل ۴۴۶: صبا تو نکهت آن زلف مشک بو داری

صبا تو نکهت آن زلف مشک بو داری
به یادگار بمانی که بوی او داری

دلم که گوهر اسرار حسن و عشق در اوست
توان به دست تو دادن گرش نکو داری

در آن شمایل مطبوع هیچ نتوان گفت
جز این قدر که رقیبان تندخو داری

نوای بلبلت ای گل کجا پسند افتد
که گوش و هوش به مرغان هرزه گو داری

به جرعه تو سرم مست گشت نوشت باد
خود از کدام خم است این که در سبو داری

به سرکشی خود ای سرو جویبار مناز
که گر بدو رسی از شرم سر فروداری

دم از ممالک خوبی چو آفتاب زدن
تو را رسد که غلامان ماه رو داری

قبای حسن فروشی تو را برازد و بس
که همچو گل همه آیین رنگ و بو داری

ز کنج صومعه حافظ مجوی گوهر عشق
قدم برون نه اگر میل جست و جو داری

معنی ابیات

  1. صبا تو نکهت آن زلف مشک بو داری / به یادگار بمانی که بوی او داری

    ای صبا، تو بوی آن زلفِ مشکبو را داری؛ به یادگار بمانی، که بوی او را داری.

  2. دلم که گوهر اسرار حسن و عشق در اوست / توان به دست تو دادن گرش نکو داری

    دلم که گوهرِ اسرارِ زیبایی و عشق در آن است، اگر نیکو نگهش داری، می‌توان به دستِ تو داد.

  3. در آن شمایل مطبوع هیچ نتوان گفت / جز این قدر که رقیبان تندخو داری

    در آن شمایلِ دلپذیر هیچ عیبی نمی‌توان گفت، جز این که رقیبانی تندخو داری.

  4. نوای بلبلت ای گل کجا پسند افتد / که گوش و هوش به مرغان هرزه گو داری

    ای گل، نوای بلبلت کجا پسند می‌افتد، وقتی گوش و هوش به پرندگانِ یاوه‌گو داری؟

  5. به جرعه تو سرم مست گشت نوشت باد / خود از کدام خم است این که در سبو داری

    سرم از جرعهٔ تو مست شد؛ نوشت باد! این که در سبو داری از کدام خم است؟

  6. به سرکشی خود ای سرو جویبار مناز / که گر بدو رسی از شرم سر فروداری

    ای سروِ جویبار، به سرکشیِ خود مناز، که اگر به او برسی، از شرم سر به زیر می‌افکنی.

  7. دم از ممالک خوبی چو آفتاب زدن / تو را رسد که غلامان ماه رو داری

    مانندِ آفتاب از کشورهای زیبایی دم زدن تنها تو را می‌رسد، که غلامانی ماه‌رو داری.

  8. قبای حسن فروشی تو را برازد و بس / که همچو گل همه آیین رنگ و بو داری

    قبای زیبایی‌فروشی تنها برازندهٔ توست، که مانندِ گل همهٔ آیینِ رنگ و بو را داری.

  9. ز کنج صومعه حافظ مجوی گوهر عشق / قدم برون نه اگر میل جست و جو داری

    حافظ، گوهرِ عشق را از کنجِ صومعه مجوی؛ اگر میلِ جست‌وجو داری، قدم بیرون بگذار.

تعبیر فال

نشانه‌ای از کسی که دوستش دارید به شما رسیده است؛ آن را گرامی بدارید. دل خود را تنها به کسی بسپارید که آن را خوب نگه دارد. او خود دلپذیر است، ولی اطرافیانش سخت‌گیرند و به سخن بیهودهٔ دیگران گوش می‌دهد. اگر در پی یافتن چیزی هستید، در گوشه ننشینید؛ بیرون بروید و بجویید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «داری». بیتِ پایانی، «ز کنجِ صومعه حافظ مجوی گوهرِ عشق / قدم برون نه اگر میلِ جست‌وجو داری»، از پندهای پرنقلِ حافظ است: عشق را باید در میانِ زندگی جست، نه در گوشه‌نشینی. بیتِ دوم شرطِ سپردنِ دل را می‌گوید: دل را تنها به کسی بده که نیکو نگهش دارد.

موضوع‌ها: عشق · زیبایی

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا