غزل ۱۲۲: هر آن‌که جانب اهل خدا نگه دارد

هر آن‌که جانب اهل خدا نگه دارد
خداش در همه حال از بلا نگه دارد

حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست
که آشنا، سخن آشنا نگه دارد

دلا، معاش چنان کن که گر بلغزد پای
فرشته‌ات به دو دست دعا نگه دارد

گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان
نگاه دار سر رشته تا نگه دارد

صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بینی
ز روی لطف بگویش که جا نگه دارد

چو گفتمش که دلم را نگاه دار، چه گفت؟
ز دست بنده چه خیزد؟ خدا نگه دارد

سر و زر و دل و جانم، فدای آن یاری
که حق صحبت مهر و وفا نگه دارد

غبار راهگذارت کجاست تا «حافظ»
به یادگار نسیم صبا نگه دارد

معنی ابیات

  1. هر آن‌که جانب اهل خدا نگه دارد / خداش در همه حال از بلا نگه دارد

    هر کس جانبِ اهلِ خدا را نگه دارد، خدا او را در همه حال از بلا نگه می‌دارد.

  2. حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست / که آشنا، سخن آشنا نگه دارد

    حدیثِ دوست را جز در پیشگاهِ دوست نمی‌گویم، که آشنا سخنِ آشنا را نگه می‌دارد.

  3. دلا، معاش چنان کن که گر بلغزد پای / فرشته‌ات به دو دست دعا نگه دارد

    ای دل، چنان زندگی کن که اگر پایت بلغزد، فرشته با دو دستِ دعا نگهت دارد.

  4. گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان / نگاه دار سر رشته تا نگه دارد

    اگر می‌خواهی معشوق پیمان نگسلد، سررشته را نگه دار تا او هم نگه دارد.

  5. صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بینی / ز روی لطف بگویش که جا نگه دارد

    ای صبا، اگر دلِ مرا بر آن سرِ زلف دیدی، با مهربانی به او بگو جایش را نگه دارد.

  6. چو گفتمش که دلم را نگاه دار، چه گفت؟ / ز دست بنده چه خیزد؟ خدا نگه دارد

    وقتی به او گفتم دلم را نگه دار، چه گفت؟ از دستِ بنده چه برمی‌آید؟ خدا نگه دارد.

  7. سر و زر و دل و جانم، فدای آن یاری / که حق صحبت مهر و وفا نگه دارد

    سر و زر و دل و جانم فدای آن یاری که حقِ همنشینی و مهر و وفا را نگه دارد.

  8. غبار راهگذارت کجاست تا «حافظ» / به یادگار نسیم صبا نگه دارد

    غبارِ رهگذرت کجاست تا حافظ آن را به یادگارِ نسیمِ صبا نگه دارد؟

تعبیر فال

با مردم نیک و پاکدل همراه باشید تا خدا در همه حال نگهدارتان باشد. راز دل را جز با محرم نگویید. چنان زندگی کنید که اگر لغزشی پیش آمد، دعای خیر دیگران پشتیبانتان باشد. اگر می‌خواهید پیمان شما پایدار بماند، خودتان وفادار بمانید. کار دل را به خدا بسپارید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «نگه دارد» که بیتِ نخستش از پرنقل‌ترین دعاهای منظوم است: «هر آن که جانبِ اهلِ خدا نگه دارد / خداش در همه حال از بلا نگه دارد». بیتِ سوم، «دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای / فرشته‌ات به دو دست دعا نگه دارد»، پندی اخلاقیِ ماندگار است.

موضوع‌ها: دوستی و وفا · دعا و توکل

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا