غزل ۱۲۳: مطرب عشق عجب ساز و نوایی دارد

مطرب عشق عجب ساز و نوایی دارد
نقش هر نغمه که زد راه به جایی دارد

عالم از نالهٔ عشاق مبادا خالی
که خوش‌آهنگ و فرح‌بخش هوایی دارد

پیر دردی‌کش ما گرچه ندارد زر و زور
خوش عطابخش و خطاپوش خدایی دارد

محترم دار دلم کاین مگس قندپرست
تا هواخواه تو شد فر همایی دارد

از عدالت نبود دور گرش پرسد حال
پادشاهی که به همسایه گدایی دارد

اشک خونین بنمودم به طبیبان گفتند
درد عشق است و جگرسوز دوایی دارد

ستم از غمزه میاموز که در مذهب عشق
هر عمل اجری و هر کرده جزایی دارد

نغز گفت آن بت ترسابچهٔ باده‌پرست
شادی روی کسی خور که صفایی دارد

خسروا حافظ درگاه‌نشین فاتحه خواند
وز زبان تو تمنای دعایی دارد

معنی ابیات

  1. مطرب عشق عجب ساز و نوایی دارد / نقش هر نغمه که زد راه به جایی دارد

    نوازندهٔ عشق ساز و نوای شگفتی دارد؛ نقشِ هر نغمه‌ای که زد، راه به جایی دارد.

  2. عالم از نالهٔ عشاق مبادا خالی / که خوش‌آهنگ و فرح‌بخش هوایی دارد

    جهان هرگز از نالهٔ عاشقان خالی مباد، که آهنگی خوش و هوایی شادی‌بخش دارد.

  3. پیر دردی‌کش ما گرچه ندارد زر و زور / خوش عطابخش و خطاپوش خدایی دارد

    پیرِ دُردنوشِ ما هرچند زر و زور ندارد، خدایی بخشنده و خطاپوش دارد.

  4. محترم دار دلم کاین مگس قندپرست / تا هواخواه تو شد فر همایی دارد

    دلم را گرامی بدار، که این مگسِ قندپرست از وقتی هواخواهِ تو شد، شکوهِ همای دارد.

  5. از عدالت نبود دور گرش پرسد حال / پادشاهی که به همسایه گدایی دارد

    از دادگری دور نیست اگر پادشاهی که در همسایگی‌اش گدایی دارد، حالِ او را بپرسد.

  6. اشک خونین بنمودم به طبیبان گفتند / درد عشق است و جگرسوز دوایی دارد

    اشکِ خونین را به طبیبان نشان دادم؛ گفتند: دردِ عشق است و دارویی جگرسوز دارد.

  7. ستم از غمزه میاموز که در مذهب عشق / هر عمل اجری و هر کرده جزایی دارد

    ستم را از غمزه میاموز، که در آیینِ عشق هر کاری پاداشی و هر کرده‌ای کیفری دارد.

  8. نغز گفت آن بت ترسابچهٔ باده‌پرست / شادی روی کسی خور که صفایی دارد

    آن بتِ ترسازادهٔ باده‌پرست نیکو گفت: به شادیِ روی کسی بنوش که صفایی دارد.

  9. خسروا حافظ درگاه‌نشین فاتحه خواند / وز زبان تو تمنای دعایی دارد

    ای پادشاه، حافظِ درگاه‌نشین فاتحه خواند و از زبانِ تو آرزوی دعایی دارد.

تعبیر فال

عشق راه خود را می‌گشاید و هر ناله‌ای به جایی می‌رسد. اگر دستتان خالی است، خدای بخشنده و خطاپوش با شماست. به هیچ‌کس ستم نکنید که هر کاری پاداشی دارد. با مردم پاکدل همنشین شوید. از بزرگی که به او امید دارید درخواست دعا و یاری کنید؛ او شما را ناامید نمی‌کند.

درباره این غزل

غزلی که با ستایشِ «مطربِ عشق» آغاز می‌شود. بیتِ هفتم پندی بنیادین دارد: «که در مذهبِ عشق / هر عمل اجری و هر کرده جزایی دارد»، و بیتِ هشتم سخنی ساده و ماندگار است: «شادیِ روی کسی خور که صفایی دارد».

موضوع‌ها: دوستی و وفا · می و رندی · وصال

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا