غزل ۱۰۲: دوش آگهی ز یار سفر کرده داد باد
دوش آگهی ز یار سفر کرده داد باد
من نیز دل به باد دهم، هر چه باد باد
کارم بدان رسید که همراز خود کنم
هر شام برق لامع و هر بامداد باد
در چین طرهٔ تو دل بی حفاظ من
هرگز نگفت مسکن مألوف یاد باد
امروز قدر پند عزیزان شناختم
یا رب روان ناصح ما از تو شاد باد
خون شد دلم به یاد تو هر گه که در چمن
بند قبای غنچهٔ گل میگشاد باد
از دست رفته بود وجود ضعیف من
صبحم به بوی وصل تو جان باز داد، باد
حافظ نهاد نیک تو کامت بر آورد
جانها فدای مردم نیکو نهاد باد
معنی ابیات
دوش آگهی ز یار سفر کرده داد باد / من نیز دل به باد دهم، هر چه باد باد
دیشب باد از یارِ سفرکرده خبری داد؛ من نیز دل را به باد میسپارم، هرچه بادا باد.
کارم بدان رسید که همراز خود کنم / هر شام برق لامع و هر بامداد باد
کارم به آنجا رسید که هر شام برقِ درخشان و هر بامداد باد را همرازِ خود کنم.
در چین طرهٔ تو دل بی حفاظ من / هرگز نگفت مسکن مألوف یاد باد
دلِ بیپناهِ من در چینِ زلفِ تو هرگز نگفت: یاد باد خانهٔ آشنای پیشین.
امروز قدر پند عزیزان شناختم / یا رب روان ناصح ما از تو شاد باد
امروز قدرِ پندِ عزیزان را شناختم؛ خدایا، روانِ نصیحتگرِ ما از تو شاد باد.
خون شد دلم به یاد تو هر گه که در چمن / بند قبای غنچهٔ گل میگشاد باد
هرگاه در چمن باد بندِ قبای غنچهٔ گل را میگشود، دلم به یادِ تو خون شد.
از دست رفته بود وجود ضعیف من / صبحم به بوی وصل تو جان باز داد، باد
هستیِ ناتوانم از دست رفته بود؛ صبحگاه باد به بوی وصالِ تو جانم را بازگرداند.
حافظ نهاد نیک تو کامت بر آورد / جانها فدای مردم نیکو نهاد باد
حافظ، نهادِ نیکت کامت را برمیآورد؛ جانها فدای مردمِ نیکنهاد باد.
تعبیر فال
خبری از عزیزی که دور است به شما رسیده یا میرسد و دلتان را زنده میکند. در تنهایی، همدمی جز خیال او نداشتهاید. اکنون قدر پند دوستان دلسوز را میدانید. نهاد نیک و دل پاک شما سرانجام شما را به آرزویتان میرساند؛ امیدوار باشید.
- نیت کلی: نیک؛ خبری از عزیزی که دور است میرسد و دلتان را زنده میکند.
- عشق: در تنهایی همدمی جز خیالِ او نداشتهاید؛ اکنون امیدوار باشید.
- کار: اکنون قدرِ پندِ دوستانِ دلسوز را میدانید؛ نهادِ نیکتان سرانجام شما را به آرزویتان میرساند.
- سفر: خبرِ مسافر با باد میرسد؛ دل قوی دارید.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «باد» در دو معنا: بادِ وزنده که از یارِ سفرکرده خبر میآورد، و «باد» به معنای دعا (یاد باد، شاد باد). مصراعِ «من نیز دل به باد دهم هرچه باد باد» از پرنقلترین مصراعهای حافظ است و به مثل بدل شده.
موضوعها: فراق و دلتنگی · دوستی و وفا · سفر و غربت · وصال · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز