غزل ۱۲۴: آن که از سنبل او، غالیه تابی دارد

آن که از سنبل او، غالیه تابی دارد
باز با دلشدگان ناز و عتابی دارد

از سر کشتهٔ خود می‌گذری همچون باد
چه توان کرد؟ که عمر است و شتابی دارد

ماه خورشید نمایش ز پس پردهٔ زلف
آفتابیست که در پیش سحابی دارد

چشم من کرد به هر گوشه روان سیل سرشک
تا سهی سرو تو را تازه‌تر آبی دارد

غمزهٔ شوخ تو خونم به خطا می‌ریزد
فرصتش باد که خوش فکر صوابی دارد

آب حیوان اگر این است که دارد لب دوست
روشن است این که خضر بهره سرابی دارد

چشم مخمور تو دارد ز دلم قصد جگر
ترک مست است مگر میل کبابی دارد

جان بیمار مرا نیست ز تو روی سؤال
ای خوش آن خسته که از دوست جوابی دارد

کی کند سوی دل خستهٔ حافظ نظری
چشم مستش که به هر گوشه خرابی دارد

معنی ابیات

  1. آن که از سنبل او، غالیه تابی دارد / باز با دلشدگان ناز و عتابی دارد

    آن که عطرِ غالیه از سنبلِ زلفش تاب می‌گیرد، باز با دلباختگان ناز و عتابی دارد.

  2. از سر کشتهٔ خود می‌گذری همچون باد / چه توان کرد؟ که عمر است و شتابی دارد

    مانندِ باد از سرِ کشتهٔ خود می‌گذری؛ چه می‌توان کرد؟ که عمر است و شتابی دارد.

  3. ماه خورشید نمایش ز پس پردهٔ زلف / آفتابیست که در پیش سحابی دارد

    ماهِ خورشیدنمای او از پشتِ پردهٔ زلف، آفتابی است که ابری در پیش دارد.

  4. چشم من کرد به هر گوشه روان سیل سرشک / تا سهی سرو تو را تازه‌تر آبی دارد

    چشمِ من به هر گوشه سیلِ اشک روان کرد، تا سروِ بلندِ تو آبی تازه‌تر داشته باشد.

  5. غمزهٔ شوخ تو خونم به خطا می‌ریزد / فرصتش باد که خوش فکر صوابی دارد

    غمزهٔ شوخِ تو خونم را به خطا می‌ریزد؛ فرصتش باد، که اندیشه‌ای درست و خوش دارد.

  6. آب حیوان اگر این است که دارد لب دوست / روشن است این که خضر بهره سرابی دارد

    اگر آبِ حیات همین است که لبِ دوست دارد، روشن است که خضر تنها بهره‌ای از سراب دارد.

  7. چشم مخمور تو دارد ز دلم قصد جگر / ترک مست است مگر میل کبابی دارد

    چشمِ خمارِ تو قصدِ جگرِ دلم را دارد؛ ترکِ مستی است، مگر میلِ کباب دارد.

  8. جان بیمار مرا نیست ز تو روی سؤال / ای خوش آن خسته که از دوست جوابی دارد

    جانِ بیمارِ مرا روی پرسیدن از تو نیست؛ خوشا آن خسته‌ای که از دوست پاسخی دارد.

  9. کی کند سوی دل خستهٔ حافظ نظری / چشم مستش که به هر گوشه خرابی دارد

    کی چشمِ مستش که در هر گوشه ویرانه‌ای دارد، به دلِ خستهٔ حافظ نگاهی می‌کند؟

تعبیر فال

کسی که دوستش دارید باز با شما سرسنگین است و بی‌اعتنا از کنارتان می‌گذرد. شما همچنان با اشک و مهر به پای او مانده‌اید. جرئت پرسیدن ندارید، اما تا نپرسید پاسخی نمی‌گیرید. عمر شتابان می‌گذرد؛ حال خود را با او بگویید و منتظر نگاه او نمانید.

درباره این غزل

غزلی که بیتِ دومش حکمتی تلخ و ساده دارد: «چه توان کرد که عمر است و شتابی دارد». بیتِ هشتم آرزوی هر عاشقِ خاموشی است: «ای خوش آن خسته که از دوست جوابی دارد»، و بیتِ ششم لبِ یار را برتر از آبِ حیاتِ خضر می‌نشاند.

موضوع‌ها: عشق · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا