غزل ۴۵۰: روزگاریست که ما را نگران میداری
روزگاریست که ما را نگران میداری
مخلصان را نه به وضع دگران میداری
گوشهٔ چشم رضایی به منت باز نشد
این چنین عزت صاحبنظران میداری؟
ساعد آن به که بپوشی تو چو از بهر نگار
دست در خون دل پرهنران میداری
نه گل از دست غمت رست و نه بلبل در باغ
همه را نعرهزنان جامهدران میداری
ای که در دلق ملمع طلبی نقد حضور
چشم سری عجب از بیخبران میداری؟
چون تویی نرگس باغ نظر ای چشم و چراغ
سر چرا بر من دلخسته گران میداری؟
گوهر جامجم از کان جهانی دگر است
تو تمنا ز گل کوزهگران میداری
پدر تجربه ای دل تویی آخر ز چه روی
طمع مهر و وفا زین پسران میداری؟
کیسهٔ سیم و زرت پاک بباید پرداخت
این طمعها که تو از سیمبران میداری
گر چه رندی و خرابی گنه ماست، ولی
عاشقی گفت که تو بنده بر آن میداری
مگذران روز سلامت به ملامت حافظ
چه توقع ز جهان گذران میداری؟
معنی ابیات
روزگاریست که ما را نگران میداری / مخلصان را نه به وضع دگران میداری
روزگاری است که ما را نگران نگه میداری؛ با مخلصان مانندِ دیگران رفتار نمیکنی.
گوشهٔ چشم رضایی به منت باز نشد / این چنین عزت صاحبنظران میداری؟
گوشهٔ چشمِ رضایی به رویم باز نشد؛ آیا اینگونه صاحبنظران را گرامی میداری؟
ساعد آن به که بپوشی تو چو از بهر نگار / دست در خون دل پرهنران میداری
بهتر است ساعدت را بپوشانی، چون برای حنا دست در خونِ دلِ هنرمندان داری.
نه گل از دست غمت رست و نه بلبل در باغ / همه را نعرهزنان جامهدران میداری
نه گل از دستِ غمت رهید و نه بلبل در باغ؛ همه را فریادزنان و جامهدران نگه میداری.
ای که در دلق ملمع طلبی نقد حضور / چشم سری عجب از بیخبران میداری؟
ای که در خرقهٔ رنگارنگ (ریایی) نقدِ حضورِ دل میجویی، از بیخبران چشمِ رازی شگفت داری؟
چون تویی نرگس باغ نظر ای چشم و چراغ / سر چرا بر من دلخسته گران میداری؟
ای چشم و چراغ، تو که نرگسِ باغِ نظری، چرا با منِ دلخسته سرِ سنگینی داری؟
گوهر جامجم از کان جهانی دگر است / تو تمنا ز گل کوزهگران میداری
گوهرِ جامِ جم از کانِ جهانی دیگر است؛ تو آن را از گلِ کوزهگران آرزو داری.
پدر تجربه ای دل تویی آخر ز چه روی / طمع مهر و وفا زین پسران میداری؟
ای دل، آخر تو پدرِ تجربهای؛ از چه روی از این پسران (جوانانِ زیبارو) چشمِ مهر و وفا داری؟
کیسهٔ سیم و زرت پاک بباید پرداخت / این طمعها که تو از سیمبران میداری
با این طمعها که از سیمینان داری، باید کیسهٔ سیم و زرت را یکسره خالی کنی.
گر چه رندی و خرابی گنه ماست، ولی / عاشقی گفت که تو بنده بر آن میداری
هرچند رندی و خرابی گناهِ ماست، عاشقی گفت که تو بنده را به آن وامیداری.
مگذران روز سلامت به ملامت حافظ / چه توقع ز جهان گذران میداری؟
حافظ، روزِ سلامت را با سرزنش مگذران؛ از جهانِ گذرا چه توقعی داری؟
تعبیر فال
مدتی است از بیتوجهی کسی دلگیرید که با دیگران بهتر رفتار میکند تا با شما. اما آنچه میجویید در جایی که میگردید نیست؛ از ناآگاهان انتظار فهم نداشته باشید. تجربه دارید، پس از بیوفایان چشم وفا نداشته باشید. این راه برایتان پرهزینه است. روزهای سلامت را با گله و سرزنش هدر ندهید.
- نیت کلی: روزهای سلامت را با گله و سرزنش هدر ندهید؛ از جهانِ گذرا توقعِ بسیار نداشته باشید.
- عشق: مدتی است از بیتوجهیِ کسی دلگیرید که با دیگران بهتر رفتار میکند؛ با تجربهای که دارید، از بیوفایان چشمِ وفا نداشته باشید.
- کار: آنچه میجویید در جایی که میگردید نیست؛ از ناآگاهان انتظارِ فهم نداشته باشید. این راه برایتان پرهزینه است.
- سفر: سفری پرهزینه برای خواستهای ناروشن را نپذیرید.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «میداری» که بیتِ هفتمش تمثیلی ژرف دارد: «گوهرِ جامِ جم از کانِ جهانی دگر است / تو تمنا ز گلِ کوزهگران میداری». بیتِ هشتم با «پدرِ تجربه» دل را به خرد فرامیخواند، و بیتِ پایانی پندی آشناست.
موضوعها: دوستی و وفا · پول و دارایی · دلشکستگی · معنویت و عرفان · می و رندی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز