غزل ۲۵۲: گر بود عمر، به میخانه رسم بار دگر
گر بود عمر، به میخانه رسم بار دگر
بجز از خدمت رندان نکنم کار دگر
خرم آن روز که با دیدهٔ گریان بروم
تا زنم آب در میکده یک بار دگر
معرفت نیست در این قوم خدا را سببی
تا برم گوهر خود را به خریدار دگر
یار اگر رفت و حق صحبت دیرین نشناخت
حاش لله که روم من ز پی یار دگر
گر مساعد شودم دایرهٔ چرخ کبود
هم به دست آورمش باز به پرگار دگر
عافیت میطلبد خاطرم ار بگذارند
غمزهٔ شوخش و آن طرهٔ طرار دگر
راز سربستهٔ ما بین که به دستان گفتند
هر زمان با دف و نی بر سر بازار دگر
هر دم از درد بنالم که فلک هر ساعت
کندم قصد دل ریش به آزار دگر
بازگویم نه در این واقعه حافظ تنهاست
غرقه گشتند در این بادیه بسیار دگر
معنی ابیات
گر بود عمر، به میخانه رسم بار دگر / بجز از خدمت رندان نکنم کار دگر
اگر عمری باشد، بار دیگر به میخانه میرسم و جز خدمتِ رندان کاری نمیکنم.
خرم آن روز که با دیدهٔ گریان بروم / تا زنم آب در میکده یک بار دگر
خوشا روزی که با دیدهٔ گریان بروم تا یک بار دیگر درِ میکده را آب بپاشم.
معرفت نیست در این قوم خدا را سببی / تا برم گوهر خود را به خریدار دگر
در این قوم شناختی نیست؛ خدایا، سببی بساز تا گوهرِ خود را نزدِ خریداری دیگر ببرم.
یار اگر رفت و حق صحبت دیرین نشناخت / حاش لله که روم من ز پی یار دگر
اگر یار رفت و حقِ همنشینیِ دیرین را نشناخت، پناه بر خدا که من در پیِ یاری دیگر بروم.
گر مساعد شودم دایرهٔ چرخ کبود / هم به دست آورمش باز به پرگار دگر
اگر دایرهٔ آسمانِ کبود با من یاری کند، دوباره با پرگاری دیگر او را به دست میآورم.
عافیت میطلبد خاطرم ار بگذارند / غمزهٔ شوخش و آن طرهٔ طرار دگر
دلم آسودگی میخواهد، اگر بگذارند: غمزهٔ شوخش و آن طرهٔ طرارِ دیگرش.
راز سربستهٔ ما بین که به دستان گفتند / هر زمان با دف و نی بر سر بازار دگر
رازِ سربستهٔ ما را ببین که هر زمان با دف و نی بر سرِ بازاری دیگر به داستان گفتند.
هر دم از درد بنالم که فلک هر ساعت / کندم قصد دل ریش به آزار دگر
هر دم از درد مینالم، که آسمان هر ساعت با آزاری دیگر قصدِ دلِ زخمیام را میکند.
بازگویم نه در این واقعه حافظ تنهاست / غرقه گشتند در این بادیه بسیار دگر
باز میگویم که در این ماجرا حافظ تنها نیست؛ بسیاری دیگر در این بیابان غرق شدند.
تعبیر فال
آرزو دارید به جایی یا حالی بازگردید که در آن دلخوش بودید؛ اگر عمر باشد، بازخواهید گشت. قدر هنر شما را اینجا نمیدانند و شاید باید آن را به جای دیگری ببرید. اما به دوست دیرین وفادار بمانید، حتی اگر او حق دوستی را نگه نداشته باشد. در این رنج تنها نیستید؛ بسیاری همین راه را رفتهاند.
- نیت کلی: در این رنج تنها نیستید؛ بسیاری همین راه را رفتهاند. اگر عمر باشد، به جایی که در آن دلخوش بودید بازمیگردید.
- عشق: به دوستِ دیرین وفادار بمانید، حتی اگر او حقِ دوستی را نگه نداشته باشد.
- کار: قدرِ هنرِ شما را اینجا نمیدانند؛ شاید باید آن را به جای دیگری ببرید.
- سفر: سفری بازگشتگونه به جایی آشنا و دوستداشتنی در پیش است.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «دگر» که بیتِ چهارمش وفاداریِ عاشق را حتی پس از بیوفاییِ یار نشان میدهد: «حاش لله که روم من ز پیِ یارِ دگر». بیتِ سوم گلایه از ناقدرشناسی است و بیتِ پایانی تسلایی آشنا: «غرقه گشتند در این بادیه بسیارِ دگر».
موضوعها: دوستی و وفا · دلشکستگی · معنویت و عرفان · می و رندی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز