غزل ۳۹۸: ای نور چشم من سخنی هست گوش کن
ای نور چشم من سخنی هست گوش کن
چون ساغرت پر است بنوشان و نوش کن
در راه عشق وسوسهٔ اهرمن بسیست
پیش آی و گوش دل به پیام سروش کن
برگ نوا تبه شد و ساز طرب نماند
ای چنگ ناله برکش و ای دف خروش کن
تسبیح و خرقه لذت مستی نبخشدت
همت در این عمل طلب از میفروش کن
پیران سخن ز تجربه گویند گفتمت
هان ای پسر که پیر شوی پند گوش کن
بر هوشمند سلسله ننهاد دست عشق
خواهی که زلف یار کشی ترک هوش کن
با دوستان مضایقه در عمر و مال نیست
صد جان فدای یار نصیحت نیوش کن
ساقی که جامت از می صافی تهی مباد
چشم عنایتی به من دردنوش کن
سرمست در قبای زرافشان چو بگذری
یک بوسه نذر حافظ پشمینهپوش کن
معنی ابیات
ای نور چشم من سخنی هست گوش کن / چون ساغرت پر است بنوشان و نوش کن
ای نورِ چشمِ من، سخنی هست، گوش کن؛ چون ساغرت پر است، بنوشان و بنوش.
در راه عشق وسوسهٔ اهرمن بسیست / پیش آی و گوش دل به پیام سروش کن
در راهِ عشق وسوسهٔ اهریمن بسیار است؛ پیش آی و گوشِ دل را به پیامِ سروش (فرشته) بسپار.
برگ نوا تبه شد و ساز طرب نماند / ای چنگ ناله برکش و ای دف خروش کن
سازوبرگِ نوا تباه شد و سازِ شادی نماند؛ ای چنگ، ناله برکش و ای دف، خروش کن.
تسبیح و خرقه لذت مستی نبخشدت / همت در این عمل طلب از میفروش کن
تسبیح و خرقه لذتِ مستی به تو نمیدهند؛ در این کار همت را از بادهفروش بخواه.
پیران سخن ز تجربه گویند گفتمت / هان ای پسر که پیر شوی پند گوش کن
پیران از تجربه سخن میگویند؛ به تو گفتم، هان ای پسر، که پیر شوی، پند را گوش کن.
بر هوشمند سلسله ننهاد دست عشق / خواهی که زلف یار کشی ترک هوش کن
دستِ عشق بر هوشمند زنجیر نهاد؛ اگر میخواهی زلفِ یار را بکشی، هوش را رها کن.
با دوستان مضایقه در عمر و مال نیست / صد جان فدای یار نصیحت نیوش کن
با دوستان در جان و مال دریغی نیست؛ صد جان را فدای یارِ نصیحتپذیر کن.
ساقی که جامت از می صافی تهی مباد / چشم عنایتی به من دردنوش کن
ای ساقی، که جامت از بادهٔ صاف تهی مباد، به منِ دُردنوش چشمِ عنایتی کن.
سرمست در قبای زرافشان چو بگذری / یک بوسه نذر حافظ پشمینهپوش کن
وقتی سرمست در قبای زرافشان میگذری، یک بوسه نذرِ حافظِ پشمینهپوش کن.
تعبیر فال
این فال پندی دوستانه است: اکنون که دستتان پر است، هم ببخشید و هم بهره ببرید. در راه مهر وسوسه بسیار است؛ به ندای درست دل گوش دهید. پند پیران باتجربه را بشنوید. با حسابگری نمیتوان به دوست رسید. برای دوستان از جان و مال دریغ نکنید و از کسی که میتواند، اندکی مهر بخواهید.
- نیت کلی: اکنون که دستتان پر است، هم ببخشید و هم بهره ببرید؛ پندِ پیرانِ باتجربه را بشنوید.
- عشق: با حسابگری نمیتوان به دوست رسید؛ در راهِ مهر وسوسه بسیار است، به ندای درستِ دل گوش دهید.
- کار: برای دوستان از یاری دریغ نکنید و از کسی که میتواند، اندکی مهر و پشتیبانی بخواهید.
- سفر: پیش از سفر پندِ کسی را که آن راه را رفته بشنوید.
درباره این غزل
غزلی پندآموز که بیتِ پنجمش بسیار نقل میشود: «پیران سخن ز تجربه گویند، گفتمت / هان ای پسر که پیر شوی پند گوش کن». بیتِ نخست پندی دوستانه است: وقتی جامت پر است، هم بنوشان و هم بنوش.
موضوعها: پند و راهنمایی · دوستی و وفا · پول و دارایی · معنویت و عرفان · می و رندی · زندگی و روزگار
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز