غزل ۲۷۴: به دور لاله، قدح گیر و بیریا میباش
به دور لاله، قدح گیر و بیریا میباش
به بوی گل، نفسی همدم صبا میباش
نگویمت که همه ساله می پرستی کن
سه ماه می خور و نه ماه پارسا میباش
چو پیر سالک عشقت به می حواله کند
بنوش و منتظر رحمت خدا میباش
گرت هواست که چون جم به سر غیب رسی
بیا و همدم جام جهاننما میباش
چو غنچه گر چه فروبستگیست کار جهان
تو همچو باد بهاری گرهگشا میباش
وفا مجوی ز کس ور سخن نمیشنوی
به هرزه طالب سیمرغ و کیمیا میباش
مرید طاعت بیگانگان مشو حافظ
ولی معاشر رندان پارسا میباش
معنی ابیات
به دور لاله، قدح گیر و بیریا میباش / به بوی گل، نفسی همدم صبا میباش
در روزگارِ لاله جام بگیر و بیریا باش؛ به بوی گل، دمی همدمِ صبا باش.
نگویمت که همه ساله می پرستی کن / سه ماه می خور و نه ماه پارسا میباش
نمیگویم همهٔ سال بادهپرستی کن؛ سه ماه باده بنوش و نه ماه پارسا باش.
چو پیر سالک عشقت به می حواله کند / بنوش و منتظر رحمت خدا میباش
وقتی پیرِ راهدانِ عشق تو را به باده حواله کرد، بنوش و منتظرِ رحمتِ خدا باش.
گرت هواست که چون جم به سر غیب رسی / بیا و همدم جام جهاننما میباش
اگر آرزو داری مانندِ جمشید به رازِ غیب برسی، بیا و همدمِ جامِ جهاننما باش.
چو غنچه گر چه فروبستگیست کار جهان / تو همچو باد بهاری گرهگشا میباش
هرچند کارِ جهان مانندِ غنچه بسته است، تو مانندِ بادِ بهاری گرهگشا باش.
وفا مجوی ز کس ور سخن نمیشنوی / به هرزه طالب سیمرغ و کیمیا میباش
از کسی وفا مجوی؛ و اگر سخن نمیشنوی، بیهوده در پیِ سیمرغ و کیمیا باش.
مرید طاعت بیگانگان مشو حافظ / ولی معاشر رندان پارسا میباش
حافظ، مریدِ طاعتِ بیگانگان مشو، اما همنشینِ رندانِ پارسا باش.
تعبیر فال
اعتدال را پیشه کنید: نه همیشه در پی خوشی باشید و نه همیشه سختگیر. بیریا زندگی کنید و از پند راهنمای آگاه پیروی کنید. اگر کارها گره خورده است، خود گرهگشا باشید و به دیگران نیز یاری رسانید. از هیچکس انتظار وفای کامل نداشته باشید. با مردمان پاکدل و بیتکلف همنشین شوید.
- نیت کلی: اعتدال را پیشه کنید: نه همیشه در پیِ خوشی باشید و نه همیشه سختگیر.
- عشق: از هیچ کس انتظارِ وفای کامل نداشته باشید؛ بیریا باشید و با مردمانِ پاکدل همنشین شوید.
- کار: اگر کارها گره خورده است، خود گرهگشا باشید و به دیگران نیز یاری برسانید؛ از پندِ راهنمای آگاه پیروی کنید.
- سفر: در فصلِ گل و بهار، سفری کوتاه همراهِ صبا خوش است.
درباره این غزل
غزلی با ردیفِ «میباش» که بیتِ دومش به مَثَل بدل شده است: «سه ماه می خور و نه ماه پارسا میباش»؛ یعنی اعتدال. بیتِ پنجم از امیدبخشترین پندهای حافظ است: «تو همچو بادِ بهاری گرهگشا میباش».
موضوعها: پند و راهنمایی · دوستی و وفا · معنویت و عرفان · آغاز دوباره · می و رندی
بشنوید: با صدای فریدون فرحاندوز