غزل ۳۵۵: حالیا مصلحت وقت در آن می‌بینم

حالیا مصلحت وقت در آن می‌بینم
که کشم رخت به میخانه و خوش بنشینم

جام می گیرم و از اهل ریا دور شوم
یعنی از اهل جهان پاکدلی بگزینم

جز صراحی و کتابم نبود یار و ندیم
تا حریفان دغا را به جهان کم بینم

سر به آزادگی از خلق برآرم چون سرو
گر دهد دست که دامن ز جهان درچینم

بس که در خرقهٔ آلوده زدم لاف صلاح
شرمسار از رخ ساقی و می رنگینم

سینهٔ تنگ من و بار غم او، هیهات
مرد این بار گران نیست دل مسکینم

من اگر رند خراباتم و گر زاهد شهر
این متاعم که همی‌بینی و کمتر زینم

بندهٔ آصف عهدم دلم از راه مبر
که اگر دم زنم از چرخ بخواهد کینم

بر دلم گرد ستم‌هاست خدایا مپسند
که مکدر شود آیینه مهرآیینم

معنی ابیات

  1. حالیا مصلحت وقت در آن می‌بینم / که کشم رخت به میخانه و خوش بنشینم

    اکنون مصلحتِ وقت را در آن می‌بینم که رختم را به میخانه بکشم و آسوده بنشینم.

  2. جام می گیرم و از اهل ریا دور شوم / یعنی از اهل جهان پاکدلی بگزینم

    جامِ باده را برمی‌گیرم و از اهلِ ریا دور می‌شوم؛ یعنی از میانِ اهلِ جهان، پاکدلی را برمی‌گزینم.

  3. جز صراحی و کتابم نبود یار و ندیم / تا حریفان دغا را به جهان کم بینم

    جز صراحی و کتاب یار و همنشینی نداشته باشم، تا همدمانِ دغل را در جهان کمتر ببینم.

  4. سر به آزادگی از خلق برآرم چون سرو / گر دهد دست که دامن ز جهان درچینم

    اگر دست دهد که دامن از جهان برچینم، مانندِ سرو با آزادگی سر از میانِ خلق برمی‌آورم.

  5. بس که در خرقهٔ آلوده زدم لاف صلاح / شرمسار از رخ ساقی و می رنگینم

    بس که در خرقهٔ آلوده لافِ پارسایی زدم، از روی ساقی و بادهٔ رنگین شرمسارم.

  6. سینهٔ تنگ من و بار غم او، هیهات / مرد این بار گران نیست دل مسکینم

    سینهٔ تنگِ من و بارِ غمِ او؟ هیهات! دلِ بیچاره‌ام مردِ این بارِ سنگین نیست.

  7. من اگر رند خراباتم و گر زاهد شهر / این متاعم که همی‌بینی و کمتر زینم

    من، چه رندِ خرابات باشم و چه زاهدِ شهر، همین کالایم که می‌بینی، و کمتر از این.

  8. بندهٔ آصف عهدم دلم از راه مبر / که اگر دم زنم از چرخ بخواهد کینم

    بندهٔ آصفِ روزگارم؛ دلم را از راه مبر، که اگر دم بزنم، آسمان از من کینه می‌کشد.

  9. بر دلم گرد ستم‌هاست خدایا مپسند / که مکدر شود آیینه مهرآیینم

    بر دلم گردِ ستم‌ها نشسته است؛ خدایا مپسند که آینهٔ مهرآیینِ دلم تیره شود.

تعبیر فال

صلاح کنونی شما در کناره‌گیری از دورویان و ساده زیستن است. با کتاب و آرامش خود همنشین شوید و از همراهان فریبکار دوری کنید. خود را بهتر از آنچه هستید نشان ندهید. بار این غم برایتان سنگین است؛ از پشتیبان خود یاری بخواهید. نگذارید رنجش‌ها دل پاک شما را تیره کند.

درباره این غزل

غزلی در کناره‌گیری از اهلِ ریا که با مطلعِ پرنقلِ «حالیا مصلحتِ وقت در آن می‌بینم» آغاز می‌شود. بیتِ سوم همنشینیِ حافظ را تنها با «صراحی و کتاب» می‌خواهد، و بیتِ هفتم با فروتنی خود را همان می‌داند که هست: «این متاعم که همی‌بینی و کمتر زینم».

موضوع‌ها: شادی و غنیمت دم · دوستی و وفا · معنویت و عرفان · می و رندی · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا