غزل ۳۵۱: حاشا که من به موسم گل ترک می کنم

حاشا که من به موسم گل ترک می کنم
من لاف عقل می‌زنم، این کار کی کنم

مطرب کجاست تا همه محصول زهد و علم
در کار چنگ و بربط و آواز نی کنم

از قیل و قال مدرسه حالی دلم گرفت
یک چند نیز خدمت معشوق و می کنم

کی بود در زمانه وفا؟ جام می بیار
تا من حکایت جم و کاووس کی کنم

از نامهٔ سیاه نترسم که روز حشر
با فیض لطف او صد از این نامه طی کنم

کو پیک صبح؟ تا گله‌های شب فراق
با آن خجسته طالع فرخنده پی کنم

این جان عاریت که به حافظ سپرد دوست
روزی رخش ببینم و تسلیم وی کنم

معنی ابیات

  1. حاشا که من به موسم گل ترک می کنم / من لاف عقل می‌زنم، این کار کی کنم

    حاشا که من در فصلِ گل باده را رها کنم؛ من که لافِ عقل می‌زنم، چنین کاری کی می‌کنم؟

  2. مطرب کجاست تا همه محصول زهد و علم / در کار چنگ و بربط و آواز نی کنم

    نوازنده کجاست، تا همهٔ حاصلِ زهد و علمم را در راهِ چنگ و بربط و آوازِ نی بگذارم؟

  3. از قیل و قال مدرسه حالی دلم گرفت / یک چند نیز خدمت معشوق و می کنم

    اکنون دلم از قیل و قالِ مدرسه گرفت؛ مدتی هم به خدمتِ معشوق و باده می‌پردازم.

  4. کی بود در زمانه وفا؟ جام می بیار / تا من حکایت جم و کاووس کی کنم

    در روزگار کی وفا بوده است؟ جامِ باده بیاور، تا حکایتِ جمشید و کاووس و کی را بگویم.

  5. از نامهٔ سیاه نترسم که روز حشر / با فیض لطف او صد از این نامه طی کنم

    از نامهٔ سیاهِ اعمالم نمی‌ترسم، که روزِ رستاخیز با فیضِ لطفِ او صد نامه مانندِ این را درمی‌نوردم.

  6. کو پیک صبح؟ تا گله‌های شب فراق / با آن خجسته طالع فرخنده پی کنم

    پیکِ صبح کجاست، تا گله‌های شبِ جدایی را با آن خجسته‌طالعِ فرخنده‌قدم بگویم؟

  7. این جان عاریت که به حافظ سپرد دوست / روزی رخش ببینم و تسلیم وی کنم

    این جانِ امانتی که دوست به حافظ سپرد، روزی رویش را می‌بینم و به او تسلیم می‌کنم.

تعبیر فال

هنگام شادی است و کناره‌گیری از آن خردمندانه نیست. از بحث و درس خشک خسته شده‌اید؛ مدتی به دل خود بپردازید. به وفای روزگار امید نبندید، که بزرگان پیشین نیز رفتند. از گذشتهٔ خود نهراسید و به بخشش خدا امیدوار باشید. جانی که دارید امانت است؛ آن را برای دیدار دوست نگه دارید.

درباره این غزل

غزلی در خستگی از «قیل و قالِ مدرسه» و روی آوردن به دل و شادی. بیتِ چهارم یادآوری می‌کند که پادشاهانِ بزرگِ ایرانِ کهن، جمشید و کاووس و کی، نیز رفتند و روزگار با کسی وفا نکرد. بیتِ پایانی جان را امانتی می‌داند که روزی به صاحبش، دوست، بازگردانده می‌شود.

موضوع‌ها: دوستی و وفا · دعا و توکل · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا