غزل ۳۵۲: روزگاری شد که در میخانه خدمت می‌کنم

روزگاری شد که در میخانه خدمت می‌کنم
در لباس فقر کار اهل دولت می‌کنم

تا کی اندر دام وصل آرم تذروی خوش‌خرام
در کمینم و انتظار وقت فرصت می‌کنم

واعظ ما بوی حق نشنید بشنو کاین سخن
در حضورش نیز می‌گویم نه غیبت می‌کنم

با صبا افتان و خیزان می‌روم تا کوی دوست
و از رفیقان ره استمداد همت می‌کنم

خاک کویت زحمت ما برنتابد بیش از این
لطف‌ها کردی بتا، تخفیف زحمت می‌کنم

زلف دلبر دام راه و غمزه‌اش تیر بلاست
یاد دار ای دل که چندینت نصیحت می‌کنم

دیدهٔ بدبین بپوشان ای کریم عیب‌پوش
زین دلیری‌ها که من در کنج خلوت می‌کنم

حافظم در مجلسی دردی‌کشم در محفلی
بنگر این شوخی که چون با خلق، صنعت می‌کنم

معنی ابیات

  1. روزگاری شد که در میخانه خدمت می‌کنم / در لباس فقر کار اهل دولت می‌کنم

    روزگاری است که در میخانه خدمت می‌کنم؛ در لباسِ فقر کارِ اهلِ دولت می‌کنم.

  2. تا کی اندر دام وصل آرم تذروی خوش‌خرام / در کمینم و انتظار وقت فرصت می‌کنم

    تا کی کبکی خوش‌خرام را به دامِ وصال بیاورم؟ در کمینم و چشم‌به‌راهِ فرصت.

  3. واعظ ما بوی حق نشنید بشنو کاین سخن / در حضورش نیز می‌گویم نه غیبت می‌کنم

    واعظِ ما بوی حقیقت را نشنید؛ بشنو که این سخن را در حضورش هم می‌گویم، غیبت نمی‌کنم.

  4. با صبا افتان و خیزان می‌روم تا کوی دوست / و از رفیقان ره استمداد همت می‌کنم

    با صبا افتان و خیزان تا کوی دوست می‌روم، و از همراهانِ راه یاری و همت می‌خواهم.

  5. خاک کویت زحمت ما برنتابد بیش از این / لطف‌ها کردی بتا، تخفیف زحمت می‌کنم

    ای زیبارو، خاکِ کویت بیش از این زحمتِ ما را برنمی‌تابد؛ لطف‌ها کردی، زحمت را کم می‌کنم.

  6. زلف دلبر دام راه و غمزه‌اش تیر بلاست / یاد دار ای دل که چندینت نصیحت می‌کنم

    زلفِ دلبر دامِ راه است و غمزه‌اش تیرِ بلا؛ ای دل، به یاد داشته باش که این‌همه پندت می‌دهم.

  7. دیدهٔ بدبین بپوشان ای کریم عیب‌پوش / زین دلیری‌ها که من در کنج خلوت می‌کنم

    ای بزرگوارِ عیب‌پوش، از این دلیری‌ها که من در کنجِ خلوت می‌کنم، چشمِ بدبین را بپوشان.

  8. حافظم در مجلسی دردی‌کشم در محفلی / بنگر این شوخی که چون با خلق، صنعت می‌کنم

    در مجلسی حافظم (قرآن‌دان) و در محفلی دُردنوش؛ این شوخی را ببین که چگونه با مردم هنرنمایی می‌کنم.

تعبیر فال

مدت‌هاست بی‌ادعا در کاری خدمت می‌کنید و در ظاهری ساده، کاری بزرگ انجام می‌دهید. برای رسیدن به مقصود در کمین فرصت باشید و شتاب نکنید. آنچه دربارهٔ دیگران می‌گویید، رودررو بگویید نه پشت سر. در راه دشوار، از همراهان یاری بخواهید. مزاحم کسی که به شما لطف کرده نشوید. از دورنگی بپرهیزید.

درباره این غزل

غزلی با ردیفِ «می‌کنم»، که بیتِ پایانی‌اش با صداقتی شوخ دو چهرهٔ شاعر را نشان می‌دهد: «حافظم در مجلسی، دُردی‌کشم در محفلی». بیتِ سوم پندی اخلاقی دارد: نقدِ واعظ را رودررو می‌گوید، نه پشتِ سر.

موضوع‌ها: یک‌رنگی و پرهیز از ریا · پول و دارایی · زیبایی · می و رندی · وصال · زندگی و روزگار

بشنوید: با صدای فریدون فرح‌اندوز

غزل‌های مرتبط

دیوان را بگشا